Ελάχιστο εισόδημα: 216 ευρώ στην Ελλάδα, πάνω από 1.000 στο Βέλγιο

Η ακρίβεια δοκιμάζει την Ευρώπη και τα επιδόματα ελάχιστου εισοδήματος σπάνια ξεπερνούν το επίσημο όριο της φτώχειας. Για τους πιο ευάλωτους πολίτες, η κρατική προστασία μένει στην πράξη ανεπαρκής.

Η εικόνα στην ήπειρο παραμένει βαθιά άνιση. Στον ευρωπαϊκό Βορρά το δίχτυ ασφαλείας περνά τα 1.000 ευρώ, ενώ στον Νότο εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται στο περιθώριο.

Στο κάτω άκρο της κλίμακας βρίσκεται η Ελλάδα. Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα για ένα μεμονωμένο άτομο μένει λίγο πάνω από τα 200 ευρώ τον μήνα, δείχνοντας μεγάλες αποκλίσεις στην κοινωνική πολιτική μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανάμεσα στα 1.000 ευρώ και στα μόλις 200 ευρώ της Ελλάδας, χιλιάδες άνθρωποι δίνουν καθημερινά μάχη για την αξιοπρέπειά τους.

Το ελληνικό επίδομα δεν σηκώνει όσους έχουν λυγίσει. Τους κρατά σε επίπεδο επιβίωσης και σε απομόνωση.

Όταν η κρατική φροντίδα σταματά σε ένα πενιχρό ποσό επιβίωσης, η πληγή δεν κλείνει. Απλώς μένει ανοιχτή και ολόκληρες οικογένειες ζουν στο περιθώριο, χωρίς ελπίδα και χωρίς προοπτική για καλύτερο αύριο.

Κοινό στοιχείο σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι τα επιδόματα ελάχιστου εισοδήματος πάνω από το όριο της φτώχειας σπανίζουν. Καλύπτουν κυρίως ζευγάρια ή οικογένειες με παιδιά και αφήνουν πίσω τους άγαμους.

Ευρώπη με δύο ταχύτητες

Για ένα άτομο που ζει μόνο, τα ποσά των αρχών του 2026 δείχνουν ξανά μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων.

Στο Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο η κρατική ενίσχυση ξεπερνά κατά πολύ τα 1.000 ευρώ τον μήνα και λειτουργεί ως ουσιαστικό δίχτυ ασφαλείας.

Στη Γαλλία το επίδομα RSA φτάνει τα 600 ευρώ. Στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσό περνά τα 500 ευρώ.

Στην Ελλάδα και την Πορτογαλία, για έναν άνθρωπο που ζει μόνος, το ανώτατο βοήθημα μένει λίγο πάνω από τα 200 ευρώ τον μήνα.

Τα κράτη επιδιώκουν ένα κατώτατο όριο εισοδήματος, ώστε οι άνθρωποι να βγαίνουν από την αστάθεια και από το καθημερινό άγχος για το αν θα μπορέσουν να έχουν ψωμί, ρεύμα ή νερό.

«Αυτό που επιδιώκεται είναι ένα σύστημα ελάχιστου εισοδήματος που θα επιτρέπει στο άτομο να ζει μια αξιοπρεπή ζωή», λέει ο Helder Ferreira, επικεφαλής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Συμμαχιών στο EAPN-ES, ευρωπαϊκό δίκτυο κοινωνικών οργανώσεων που εργάζονται για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Το καθεστώς στην Ελλάδα

Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, διάδοχος του ΚΕΑ, είναι προνοιακό πρόγραμμα του ΟΠΕΚΑ και στηρίζει νοικοκυριά που ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Τα βασικά ποσά της μηνιαίας ενίσχυσης διαμορφώνονται ως εξής:

• Μονοπρόσωπο νοικοκυριό: 216 ευρώ τον μήνα.
• Κάθε επιπλέον ενήλικας του νοικοκυριού: 108 ευρώ τον μήνα.
• Κάθε ανήλικο μέλος: 54 ευρώ τον μήνα.
• Ανώτατο μηνιαίο όριο, ανεξάρτητα από τη σύνθεση: 972 ευρώ.

Όταν το επίδομα είναι τόσο χαμηλό, η κοινωνική πολιτική αστοχεί στον βασικό της στόχο, την εξάλειψη της ανέχειας.

Στην Ελλάδα το επίδομα λειτουργεί αποκλειστικά ως μέτρο ανακούφισης της ακραίας ανέχειας.

Με 200 ευρώ τον μήνα ο δικαιούχος μένει σε διαρκή διαχείριση κρίσης, μετρώντας αν θα έχει ψωμί, ρεύμα ή νερό. Το καθημερινό αυτό άγχος, μαζί με την απουσία παράλληλων δομών στήριξης, του στερεί τη δυνατότητα και την ψυχολογική σταθερότητα να αναζητήσει ποιοτική και μόνιμη εργασία.

Ειδικοί αναφέρουν ότι τα ελάχιστα εισοδήματα λειτουργούν ως «σημείο εκκίνησης» και χρειάζεται να συντονίζονται με άλλα συγκεκριμένα επιδόματα και με στήριξη στη στέγαση, την υγεία, την εκπαίδευση και τη δικαιοσύνη. Οι ίδιοι λένε ότι η φτώχεια δεν καταπολεμάται με μία μόνο πολιτική.

Οι οργανώσεις ζητούν δεσμευτική οδηγία

Ευρωπαϊκές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως η Caritas Europa, η Cáritas Española και το EAPN Europe, ζητούν να θεσμοθετηθεί συστηματοποιημένο ελάχιστο εισόδημα, με κεντρική προώθηση από την ΕΕ.

Το EAPN Europe ζητά δεσμευτική ευρωπαϊκή οδηγία που θα θέτει κοινά κριτήρια για όλα τα κράτη μέλη. Η πρόταση πηγαίνει πέρα από τις απλές «συστάσεις» που ισχύουν σήμερα και δεν υποχρεώνουν τις χώρες να συμμορφωθούν.

Η Caritas Europa υποστηρίζει ότι τα επιδόματα εισοδήματος πρέπει να φτάνουν τουλάχιστον στο 75% του εθνικού ορίου φτώχειας, για όλους τους τύπους νοικοκυριών.

Στο ίδιο πνεύμα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι προτάσεις ενθαρρύνουν να αντιστοιχιστεί το επίδομα είτε με το επίσημο όριο της φτώχειας είτε με τη χρηματική αξία των απαραίτητων αγαθών και υπηρεσιών, όπως επαρκής τροφή, στέγαση και υγειονομική περίθαλψη.

Στόχος είναι η επέκταση και η βελτίωση των συστημάτων σε όλες τις χώρες της ΕΕ, ώστε να αποφευχθούν οπισθοδρομήσεις, όπως η μείωση των δικαιούχων στην Ιταλία, και να προστατευτούν όσοι κινδυνεύουν να βρεθούν ξαφνικά σε κατάσταση ανάγκης.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow