Ο Τραμπ αρνείται να γίνει «κουτσή πάπια» ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών

Με τη δημοτικότητά του στο ναδίρ, ο Ντόναλντ Τραμπ καλούσε προεκλογικά τους υποστηρικτές του: «Σε αυτές τις εκλογές, σας ζητώ να ψηφίσετε σαν να είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο. Απλώς προσποιηθείτε».

Στις ενδιάμεσες εκλογές, που μεσολαβούν ανάμεσα σε δύο αναμετρήσεις για την προεδρία, όπως οι σημερινές στις ΗΠΑ, το κόμμα του εκάστοτε προέδρου συνήθως χάνει έδρες.

Μέσω αυτών των κάλπεων οι ψηφοφόροι, κατά παράδοση, στέλνουν μήνυμα στον ένοικο του Λευκού Οίκου, είτε επιδοκιμάζοντας είτε αποδοκιμάζοντας την πολιτική του.

Αυτό που κρίνεται είναι οι νέες πολιτικές ισορροπίες στο Κογκρέσο, καθώς εκλέγεται νέα Βουλή των Αντιπροσώπων και περίπου το ένα τρίτο της Γερουσίας.

Πρόκειται για σκέλος των λεγόμενων «checks and balances», των θεσμικών αντίβαρων που προβλέπει το Σύνταγμα και αποτελούν θεμελιώδη αρχή των δημοκρατικών πολιτευμάτων.

Ο Τραμπ, όμως, δεν είναι συνηθισμένος πρόεδρος και η συγκυρία είναι κρίσιμη, με φόντο έναν κόσμο που μεταβάλλεται ραγδαία.

Στη δεύτερη θητεία του, που είναι και συνταγματικά η τελευταία, έχει στην πράξη απαξιώσει το Κογκρέσο σε ζητήματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής.

Έχει διευρύνει τα όρια της προεδρικής εξουσίας, ορισμένες φορές με τη στήριξη της συντηρητικής πλειοψηφίας στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.

Επαναλαμβάνοντας τον αβάσιμο ισχυρισμό ότι του «έκλεψαν» τις προεδρικές εκλογές του 2020, αφήνει τώρα ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα, εφόσον επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις για «μπλε κύμα» και οι Δημοκρατικοί πάρουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι αρνείται να μετατραπεί σε «κουτσή πάπια», δηλαδή σε πρόεδρο πολιτικά σε αποδρομή, εγκλωβισμένο στο δεύτερο μισό της τελευταίας του θητείας απέναντι σε Κογκρέσο που τον αντιπολιτεύεται και του είναι εχθρικό.

Κάτι τέτοιο δεν θα του δυσχέραινε μόνο την εφαρμογή της νομοθετικής ατζέντας του και τη διαμόρφωση της πολιτικής του κληρονομιάς.

Με ορίζοντα και τις προεδρικές εκλογές του 2028, η κατάσταση μπορεί να γίνει εξαιρετικά άβολη για τον ίδιο και τους Ρεπουμπλικανούς, ακόμη και με ενδεχόμενες διαδικασίες παραπομπής με το ερώτημα της καθαίρεσης.

Μπορεί να αποδειχθεί «πολύ σκληρός για να πεθάνει»;

Το υψηλό κόστος ζωής, ο πόλεμος στο Ιράν και οι εμπορικοί πόλεμοι του Τραμπ τροφοδοτούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια στις ΗΠΑ απέναντι σε έναν πρόεδρο του MAGA που είχε υποσχεθεί ειρήνη και ευημερία.

Στις δημοσκοπήσεις, περίπου το ένα τρίτο των Αμερικανών εμπιστεύεται πλέον τις αποφάσεις του στην οικονομία και στην εξωτερική πολιτική.

Η διαφθορά στην κυβέρνηση έχει αναδειχθεί επίσης σε κορυφαίο ζήτημα των ενδιάμεσων εκλογών.

Νέοι, Λατίνοι και λευκοί άνδρες της εργατικής τάξης, που πριν από δύο χρόνια στήριξαν την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, δείχνουν τώρα στις δημοσκοπήσεις να του γυρίζουν την πλάτη.

Η σκληροπυρηνική μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ έχει αποξενώσει την κρίσιμη εκλογική ομάδα των ισπανόφωνων ψηφοφόρων, ενδεχομένως ανατρέποντας τους υπολογισμούς πίσω από τους μικροκομματικούς επανασχεδιασμούς εκλογικών περιφερειών σε πολιτείες υπό ρεπουμπλικανικό έλεγχο.

Προβληματισμός καταγράφεται ακόμη και στις τάξεις των παραδοσιακών ψηφοφόρων των Ρεπουμπλικανών.

Τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ είναι τα χαμηλότερα που έχει σημειώσει πρόεδρος πριν από ενδιάμεσες εκλογές από την εποχή του Χάρι Τρούμαν.

Αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν πράγματι τις ενδιάμεσες εκλογές, αναλαμβάνοντας, όπως αναμένεται, τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και ίσως της Γερουσίας, η θέση του θα γίνει δύσκολη.

Θα ακολουθήσουν κοινοβουλευτικές έρευνες για τα πεπραγμένα της δεύτερης διακυβέρνησής του, μάχες για τον προϋπολογισμό και, εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν και τη Γερουσία, μπλόκο στον διορισμό ομοσπονδιακών δικαστών και υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων.

«Λοιπόν, αν συμβεί αυτό, υποθέτω ότι θα γίνω ο κ. Βέτο. Δεν πρόκειται να τους αφήσω να περάσουν τίποτα», προανήγγειλε ο Τραμπ σε συνέντευξή του.

«Μετά, κάποια στιγμή, μάλλον θα κάνουμε συμφωνίες», συμπλήρωσε.

Σε ένα τέτοιο σκηνικό πολιτικού αδιεξόδου θα μπορεί να κυβερνά με εκτελεστικά διατάγματα και να ασκεί εξωτερική πολιτική χωρίς τη συναίνεση του Κογκρέσου.

Αργά ή γρήγορα, πάντως, θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με χρηματοδοτικό ή και δικαστικό «μπλόκο».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εκφώνησε τη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον την τελική προεκλογική ομιλία του πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.

Η επόμενη φάση του Τραμπ 2.0

Ύστερα από μια ήττα, η πειθαρχία των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο είναι πιθανό να δοκιμαστεί.

Βουλευτές που θέλουν να επανεκλεγούν το 2028 σε αμφίρροπες περιφέρειες ίσως αρχίσουν να αποστασιοποιούνται από τις πολιτικές του προέδρου.

Τριβές υπάρχουν ήδη για το τι θα ψηφιστεί στη μεταβατική περίοδο μετά τις εκλογές, μέχρι να συγκληθεί το νέο Κογκρέσο τον Ιανουάριο.

Μια νίκη των Δημοκρατικών, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ψήφο εμπιστοσύνης από το εκλογικό σώμα.

Με τα σημερινά δεδομένα, το κόμμα είναι ακόμη πιο αντιδημοφιλές από τον πρόεδρο και τους Ρεπουμπλικανούς.

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση των New York Times και του Πανεπιστημίου Σιένα, μόνο το 28% των ψηφοφόρων δήλωσε ικανοποιημένο με το Δημοκρατικό Κόμμα.

Πίσω από το προεκλογικό κλίμα ευφορίας υπάρχει βαθύς εσωκομματικός διχασμός ανάμεσα σε προοδευτικούς και μετριοπαθείς κεντρώους για τη μελλοντική πορεία του κόμματος.

Ο μίνι εμφύλιος που ξέσπασε στις τάξεις τους στο Μίσιγκαν έδωσε νερό στον τραμπικό «μύλο», ο οποίος παρουσιάζει τους Δημοκρατικούς αντιπάλους του ως ακροαριστερούς εξτρεμιστές που θέλουν να μετατρέψουν τις ΗΠΑ σε κομμουνιστική χώρα.

Την ίδια ώρα, από την επομένη των ενδιάμεσων εκλογών αρχίζει άτυπα η μάχη για τις προεδρικές του 2028, με το πλασάρισμα πιθανών υποψηφίων και από τις δύο πλευρές.

Ακόμη και με χαμηλή δημοτικότητα, ο Τραμπ κυριαρχεί στους Ρεπουμπλικανούς ψηφοφόρους και ένα μετεκλογικό εσωκομματικό «αντάρτικο» μοιάζει δύσκολο μέσα σε κομματικό μηχανισμό υπό τον στενό έλεγχό του.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Μάρκο Ρούμπιο ανταγωνίζονται για τις «ευλογίες» του, ενώ ο ίδιος αρνείται ακόμη να διαλέξει διάδοχο.

Επικρατεί η πεποίθηση ότι πρόκειται για συνειδητή στρατηγική του Τραμπ ώστε να διατηρήσει τη μόχλευσή του, ενώ εντείνονται οι φόβοι ότι στο δεύτερο μισό της θητείας του θα είναι ακόμη πιο ανεξέλεγκτος στη λήψη αποφάσεων, ακόμη και απέναντι σε Κογκρέσο εχθρικό προς αυτόν.