Το εκλογικό δίλημμα των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ

Οι Ισραηλινοί ετοιμάζονται να προσέλθουν στις κάλπες και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις τοποθετούν τον συνασπισμό του Νετανιάχου κατά μέσο όρο στις 49,5 έδρες. Οι αντίπαλοί του, με επικεφαλής τον Γκάντι Άιζενκοτ, εμφανίζονται στις 54 έδρες, ενώ τα αραβικά κόμματα καταγράφουν αθροιστικά περίπου 14,5 έδρες. Θεωρητικά, η δύναμή τους μπορεί να κρίνει αν ο Άιζενκοτ θα εξασφαλίσει τις 61 έδρες.

Οι Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ είναι περίπου 1,7 εκατομμύρια. Εντάσσονται σε συνολικό πληθυσμό περίπου 10 εκατομμυρίων Ισραηλινών πολιτών και 15 εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν υπό άμεσο ή έμμεσο έλεγχο του Ισραήλ. Πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για απογόνους Αράβων που έμειναν στις περιοχές όπου συγκροτήθηκε το ισραηλινό κράτος.

Αντιστοιχούν περίπου στο ένα έκτο των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Σε αναμέτρηση που αναμένεται αμφίρροπη, η ψήφος τους θα μπορούσε να καθορίσει το αποτέλεσμα.

Ο καθηγητής Ιστορίας της Μέσης Ανατολής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια (ΗΠΑ), Ταμίρ Σόρεκ, επισημαίνει ωστόσο ότι η απόφαση δεν είναι εύκολη, αφού η συμμετοχή στην ψηφοφορία περνά μέσα από συμβιβασμό.

Σε ανάλυση που δημοσιεύει στο The Conversation αναφέρει πως αρκετοί Παλαιστίνιοι πολίτες, όταν ψηφίζουν με κριτήριο το συμφέρον τους, φοβούνται ότι νομιμοποιούν συγχρόνως μια διαδικασία που επιχειρεί να τους στερήσει τη φωνή και ένα σύστημα που τους παραχωρεί την ιδιότητα του πολίτη μόνο υπό όρους.

Ο ειδικός εξηγεί ότι, ύστερα από τις γενικές εκλογές του 2022, το δίλημμα έγινε οξύτερο. Η καταστροφή και οι μαζικές δολοφονίες στη Γάζα, οι περιορισμοί στην έκφραση και τη διαμαρτυρία των Παλαιστινίων πολιτών και η άρνηση των κύριων κομμάτων της αντιπολίτευσης να προχωρήσουν σε πολιτική συνεργασία με αραβικά κόμματα ενισχύουν την αντίφαση: την αναζήτηση προστασίας μέσα από θεσμούς που ταυτόχρονα βαθαίνουν τον αποκλεισμό τους.

Για τον Σόρεκ, το δίλημμα των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ αποτελεί κομμάτι ενός πολύ μακρού αγώνα για επιβίωση, για την ιδιότητα του πολίτη και για πολιτική ένταξη.

Οι επιλογές των Παλαιστινίων στην κάλπη

Για τους Παλαιστίνιους πολίτες, οι διαθέσιμες εκλογικές δυνατότητες παραμένουν περιορισμένες.

Η Ενωμένη Αραβική Λίστα, σχηματισμός με καταβολές στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, τάσσεται σήμερα πιο καθαρά από οποιονδήποτε άλλον υπέρ της ένταξης στους κυβερνητικούς θεσμούς του Ισραήλ.

Προκειμένου να γίνει αποδεκτή από τα εβραϊκά κόμματα, έχει σε μεγάλο βαθμό αφήσει στην άκρη την εθνική παλαιστινιακή ρητορική και δίνει προβάδισμα στις άμεσες ανάγκες όσων την ψηφίζουν.

Από την άλλη πλευρά, ο Κοινός Κατάλογος, όπως συνεχίζει ο Σόρεκ, ενώνει εθνικιστικές και κομμουνιστικές δυνάμεις. Επιδιώκουν να προσδώσουν ουσιαστικό περιεχόμενο στην ισραηλινή ιδιότητα του πολίτη μέσω της ισότητας των δικαιωμάτων, χωρίς να εγκαταλείψουν τη ρητή έκφραση της παλαιστινιακής εθνικής ταυτότητας ούτε την αλληλεγγύη προς τους υπόλοιπους Παλαιστινίους.

Τα κόμματα που τον συγκροτούν δεν ταυτίζονται ως προς το πόσο μακριά οφείλει να φτάσει η συνεργασία με τα σιωνιστικά κόμματα.

Μια επιπλέον επιλογή είναι η ψήφος υπέρ σιωνιστικού κόμματος. Κατά τον ιστορικό, η απήχηση αυτών των κομμάτων έχει πέσει απότομα τις τελευταίες δεκαετίες.

Οι λόγοι της αποχής

Όπως αναφέρει ο Σόρεκ, η αποχή των Αράβων ψηφοφόρων εκτιμάται περίπου από 35% έως 45%, ενώ στους Εβραίους κινείται από 25% έως 30%.

Πολλοί Παλαιστίνιοι αντιλαμβάνονται ότι η συμμετοχή νομιμοποιεί κανόνες της εκλογικής διαδικασίας που στενεύουν τις επιλογές τους. Η αποχή, όμως, σημαίνει ότι αφήνουν πίσω ευκαιρίες να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως η άνοδος του οργανωμένου εγκλήματος και η βίαιη εγκληματικότητα στις αραβικές κοινότητες.

Οι λόγοι για τους οποίους μένουν μακριά από τις κάλπες, σύμφωνα με τον ίδιο, εκτείνονται από την αδιαφορία έως το συνειδητό μποϊκοτάζ του κράτους που ιδρύθηκε με την αποστέρηση της γης και των περιουσιών του λαού τους.

Υπενθυμίζει ακόμη ότι, εκτός από σύντομες περιόδους στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και το 2021-2022, τα ισραηλινά σιωνιστικά κόμματα κατά κανόνα δεν έβλεπαν κανέναν από αυτούς τους ανεξάρτητους συνδυασμούς ως αποδεκτό εταίρο σε κυβέρνηση.

Οι πρόσφατες προσπάθειες να περιοριστεί η αραβική εκπροσώπηση θα μπορούσαν να έχουν διπλή επίπτωση. Είτε να κινητοποιήσουν πολίτες που αισθάνονται ότι χάνουν και τις τελευταίες εγγυήσεις προστασίας τους είτε να δυναμώσουν την απροθυμία τους να μετάσχουν σε πολιτικό πεδίο τόσο εμφανώς διαμορφωμένο εις βάρος τους.

Από την ίδρυση του ισραηλινού κράτους, οι Παλαιστίνιοι πολίτες είχαν δικαίωμα ψήφου, συναντούσαν όμως προσκόμματα στην πλήρη πολιτική συμμετοχή τους.

Από τη δεκαετία του 1970, η σύνδεση Παλαιστινίων πολιτικών με τον ευρύτερο παλαιστινιακό αγώνα έχει οδηγήσει σε απόπειρες αποκλεισμού υποψηφίων και κομμάτων. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει κατά κανόνα αποτρέψει τέτοιους αποκλεισμούς.

Σήμερα, τονίζει ο ιστορικός, τα περιθώρια για τέτοια παλαιστινιακή επιρροή στο κοινοβούλιο δείχνουν στενότερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή εδώ και δεκαετίες. Επιπλέον, από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, τα αραβικά κόμματα δέχονται ολοένα συχνότερα επίσημες και ανεπίσημες απόπειρες εξουδετέρωσης της επιρροής τους.

Τι μπορεί να μεταβληθεί

Οι ηγέτες των αραβικών κομμάτων φιλοδοξούν πάντως να πετύχουν συμμετοχή 70%. Ο Σόρεκ εκτιμά ότι το ποσοστό προσέλευσης μπορεί να επηρεάσει την έκβαση των εκλογών.

Υψηλότερη συμμετοχή θα μεγάλωνε την αραβική εκπροσώπηση και θα μπορούσε να ρίξει μικρά δεξιά κόμματα κάτω από το εκλογικό όριο, αδυνατίζοντας τις προοπτικές του Νετανιάχου να σχηματίσει κυβέρνηση.

Η ελπίδα των ηγετών των αραβικών κομμάτων, καταλήγει, είναι ότι, παρά τις δηλώσεις των ηγετών της αντιπολίτευσης κατά της συνεργασίας, μια αρκετά μεγάλη αραβική κοινοβουλευτική ομάδα θα αφήνει στα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης ελάχιστες εναλλακτικές, πέρα από το να ζητήσουν τη στήριξή της ώστε να απομακρυνθεί ο Νετανιάχου από την εξουσία.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow