Περίπου 40,50 δολάρια το βαρέλι το κόστος μεταφοράς αργού από τις ΗΠΑ στην Ιαπωνία

Οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ξεπεράσει τα προπολεμικά επίπεδα, οι τιμές όμως παραμένουν υψηλές.

Παράγοντες της αγοράς, όπως μεταδίδει ρεπορτάζ της Wall Street Journal, φοβούνται ότι η βελτίωση στα Στενά του Ορμούζ ίσως δεν κρατήσει, ιδίως αν ξεσπάσουν ξανά εχθροπραξίες. Με τα παγκόσμια αποθέματα περιορισμένα, το περιθώριο για λάθη είναι ελάχιστο. Το όλο εγχείρημα, επιπλέον, έχει υψηλό κόστος, που καταλήγει στους καταναλωτές μέσω των τιμών στα πρατήρια καυσίμων.

Η τιμή της αγοράς είναι μόνο μέρος όσων καθορίζουν, τελικά, πόσο κοστίζει να φτάσει το αργό πετρέλαιο σε ένα διυλιστήριο.

Πόσο κοστίζει η μεταφορά

Πρόσφατα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το πρακτορείο Reuters δείχνουν ότι η μεταφορά περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ιαπωνία με ένα υπερδεξαμενόπλοιο (VLCC) μπορεί να κοστίσει περίπου 81 εκατ. δολάρια. Το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 40,50 δολάρια το βαρέλι. Ένα αντίστοιχο ταξίδι έναν χρόνο νωρίτερα κόστιζε περίπου 9 εκατομμύρια δολάρια. Με τα τρέχοντα ναύλα, μόνο το κόστος μεταφοράς μπορεί να προσθέσει πολύ μεγάλο ποσό στην αρχική αξία του πετρελαίου.

Σε ομαλές συνθήκες η θαλάσσια μεταφορά είναι τόσο φθηνή που ελάχιστοι καταναλωτές τη λογαριάζουν. Τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια αργού μπορούν να κουβαλήσουν περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια σε κάθε δρομολόγιο. Έτσι πετυχαίνουν τεράστιες οικονομίες κλίμακας και το πετρέλαιο διανύει τη μισή υφήλιο χωρίς η μεταφορά να ξεπερνά σε κόστος την αξία του φορτίου.

Το σύστημα αυτό γίνεται πολύ πιο δαπανηρό όταν τα διαθέσιμα δεξαμενόπλοια είναι λίγα ή όταν τα ταξίδια γίνονται πιο επικίνδυνα και πιο χρονοβόρα, αναφέρει ρεπορτάζ του oilprices.com.

Κατά την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ τον Σεπτέμβριο. Ανέβηκε το κόστος ασφάλισης και τα πλοία ακολούθησαν μακρύτερες διαδρομές για να μείνουν μακριά από ζώνες συγκρούσεων. Ταξίδια που διαρκούν περισσότερο δεσμεύουν τα πλοία για περισσότερες ημέρες και μειώνουν στην ουσία τον διαθέσιμο στόλο, ακόμη κι αν ο πραγματικός αριθμός των πλοίων μένει ο ίδιος.

Η διάκριση ανάμεσα στην αναγραφόμενη τιμή του αργού πετρελαίου και στο κόστος παράδοσής του μένει καθοριστική. Ένα διυλιστήριο δεν κοιτά μόνο πόσο κοστίζει το βαρέλι στον τερματικό σταθμό εξαγωγής. Ναύλα, ασφάλιση, καθυστερήσεις και τα υπόλοιπα έξοδα μεταφοράς μπαίνουν στο συνολικό οικονομικό κόστος τη στιγμή που το βαρέλι φτάνει στον προορισμό του.

Ένα παγκόσμιο σημείο συμφόρησης για τις μεταφορές

Η στενότητα που υπάρχει σήμερα στη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων προέκυψε όταν οι γεωπολιτικές εντάσεις ανέτρεψαν τα παραδοσιακά πρότυπα του εμπορίου πετρελαίου. Επιθέσεις εναντίον της ναυτιλίας, αυξημένα ασφάλιστρα, αλλαγές στα δρομολόγια και περισσότερες μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο έχουν απορροφήσει σημαντικό μέρος της μεταφορικής ικανότητας. Την ίδια ώρα, η έντονη ζήτηση για πλοία σε αρκετές βασικές διαδρομές έχει ανεβάσει τα ναύλα σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Οι επιπτώσεις φαίνονται ήδη στις ροές του πετρελαίου. Το κόστος μεταφοράς από την ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ προς την Ασία έφτασε πρόσφατα περίπου τα 80 εκατ. δολάρια ανά φορτίο και το αμερικανικό αργό έγινε ασύμφορο για τα διυλιστήρια της Ασίας. Αγοραστές που σε άλλες συνθήκες θα προμηθεύονταν αμερικανικό πετρέλαιο στράφηκαν σε προμηθευτές από τη Μέση Ανατολή ή τη Λατινική Αμερική, αφού τα οικονομικά δεδομένα της μεταφοράς έχουν αλλάξει.

Η ίδια πίεση στο κόστος μεταφοράς έχει συμβάλει σε ασυνήθιστη συσσώρευση βαρέος αργού πετρελαίου στην αμερικανική ήπειρο. Το βαρύ αργό παραμένει πολύτιμο για διυλιστήρια με σύνθετες μονάδες επεξεργασίας, ιδιαίτερα όταν η αγορά ντίζελ είναι στενή. Η μεταφορά του στο εξωτερικό, όμως, έχει γίνει σε ορισμένες περιπτώσεις απαγορευτικά ακριβή. Τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ λειτουργούν ήδη με πολύ υψηλά ποσοστά αξιοποίησης της δυναμικότητάς τους και δεν μπορούν απλώς να απορροφήσουν κάθε ποσότητα αργού για την οποία η εξαγωγή δεν συμφέρει πλέον.

Είναι ένα από τα λιγότερο αυτονόητα χαρακτηριστικά των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου. Μια περιοχή μπορεί να έχει περισσότερο αργό από όσο μπορεί να αξιοποιήσει άμεσα, ενώ αγοραστές αλλού δυσκολεύονται να βρουν επαρκείς ποσότητες. Δεν συμβαίνει αυτό επειδή το πετρέλαιο δεν υπάρχει, αλλά επειδή η εφοδιαστική αλυσίδα που συνδέει τις δύο αγορές έχει γίνει υπερβολικά δαπανηρή.

Γιατί ανέβηκαν απότομα οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων

Τα οικονομικά των μεταφορών με δεξαμενόπλοια εξαρτώνται, σε βασικό επίπεδο, από το πόσα πλοία είναι διαθέσιμα. Μπορεί να λειτουργούν χιλιάδες δεξαμενόπλοια πετρελαίου σε όλον τον κόσμο, αλλά μόνο περιορισμένος αριθμός βρίσκεται στο κατάλληλο σημείο, έχει το κατάλληλο μέγεθος και είναι ελεύθερος την κατάλληλη στιγμή για ένα συγκεκριμένο φορτίο. Όταν τα ταξίδια μακραίνουν ή τα πλοία ξοδεύουν περισσότερο χρόνο σε αναμονή, αλλαγή πορείας ή μεταφορές φορτίου από πλοίο σε πλοίο, η πραγματική μεταφορική ικανότητα μικραίνει.

Ο γεωπολιτικός κίνδυνος προσθέτει μία ακόμη διάσταση. Οι πλοιοκτήτες ζητούν υψηλότερες απολαβές όταν τα πλοία και τα πληρώματά τους επιχειρούν σε επικίνδυνες περιοχές. Το κόστος ασφάλισης ανεβαίνει όσο μεγαλώνει η πιθανότητα να προκληθούν ζημιές. Τα αυξημένα αυτά έξοδα αποτυπώνονται, στο τέλος, στους ναύλους.

Η κλίμακα της ανόδου ήταν πολύ μεγάλη. Ορισμένα πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου (VLCCs) απέφεραν πρόσφατα ημερήσια έσοδα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων, έναντι περίπου 55.000 δολαρίων την ημέρα μέσα στο 2025. Τα κέρδη αυτά δεν σημαίνουν ότι όλοι οι διαχειριστές δεξαμενόπλοιων έγιναν ξαφνικά πολύ πιο αποδοτικοί. Σημαίνουν ότι οι αγοραστές ανταγωνίζονται έντονα για την περιορισμένη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα, εξηγεί το oilprices.com.

Οι ναύλοι έχουν ήδη υποχωρήσει ελαφρώς από τα υψηλότερα επίπεδά τους. Αυτό δείχνει πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι ναυτιλιακές αγορές όταν μεταβάλλεται η ζήτηση για πλοία. Ακόμη και μετά την πρόσφατη κάμψη, οι ναύλοι για τα υπερμεγέθη δεξαμενόπλοια παραμένουν υψηλοί. Η αστάθεια που συνεχίζεται στη Μέση Ανατολή και η συχνή χρήση μεταφορών φορτίου από πλοίο σε πλοίο εξακολουθούν να πιέζουν τη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα.

Περισσότερο πετρέλαιο δεν λύνει κάθε έλλειψη

Οι κυβερνήσεις μπορούν να διαθέσουν αργό από τα στρατηγικά τους αποθέματα, οι παραγωγοί μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή και οι εξαγωγείς μπορούν να ανακατευθύνουν τα φορτία τους. Κάθε επιπλέον βαρέλι, όμως, πρέπει τελικά να φτάσει στο κατάλληλο διυλιστήριο με κόστος οικονομικά αποδεκτό.

Αν ο περιοριστικός παράγοντας είναι η μεταφορά και όχι η παραγωγή, μια αύξηση της προσφοράς σε λάθος τοποθεσία μπορεί να αποφέρει λιγότερα από τα αναμενόμενα. Σε ακραίες περιπτώσεις συγκεντρώνονται επιπλέον ποσότητες πετρελαίου σε μία περιοχή, ενώ την ίδια στιγμή αγοραστές αλλού πληρώνουν εξαιρετικά υψηλές τιμές. Συμβαίνει αυτό επειδή οι υποδομές που συνδέουν τις συγκεκριμένες αγορές έχουν γίνει το σημείο συμφόρησης.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow