Κοινωνική οργή, βανδαλισμοί και καταστολή δοκιμάζουν τη φιλελεύθερη δημοκρατία στη Γαλλία

Με τα σημερινά δεδομένα, η Γαλλία της πολυκρίσης μοιάζει να λειτουργεί ως πυξίδα για τις κοινωνικές αναταραχές που απλώνονται σε μια Ευρώπη γεμάτη αδιέξοδα.

Από το Βέλγιο και την Ιταλία ώς την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Αλβανία, οι διευρυνόμενες κοινωνικές ανισότητες, η κρίση κόστους ζωής, οι υποχρηματοδοτούμενες δημόσιες υπηρεσίες και η στεγαστική κρίση έχουν επίσης σπρώξει πολίτες σε μαζικές κινητοποιήσεις, με πρώτους τους απογοητευμένους νέους.

Μπροστά σε κρίσιμη εκλογική χρονιά για πολλές χώρες της ΕΕ, και ενώ διαρκούν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στο Ιράν, στο φόντο βρίσκονται η περιστολή του κοινωνικού κράτους στο όνομα του επανεξοπλισμού και μια βαθιά θεσμική κρίση.

Ύψιστη προτεραιότητα είναι να παρουσιαστούν βιώσιμες λύσεις στα προβλήματα μιας καθημερινότητας που γίνεται όλο και πιο σκληρή. Το ζητούμενο αφορά τις εθνικές κυβερνήσεις, τα δημοκρατικά κόμματα και τις Βρυξέλλες.

Προς το παρόν, την κραυγή απόγνωσης στους δρόμους την επισκιάζει η βία.

Ό,τι άρχισε ως ειρηνικές μαθητικές κινητοποιήσεις σε όλη τη Γαλλία για τις δραματικές ελλείψεις στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, ιδίως στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της χώρας, και επεκτάθηκε σε ευρύτερες μορφές κοινωνικής διαμαρτυρίας, βυθίζεται στο χάος.

Στην αρχή ήρθαν η άγρια αστυνομική καταστολή και μια στείρα πολιτική αντιπαράθεση. Δεν στράφηκε στα υπαρκτά αίτια της αυξανόμενης λαϊκής οργής, αλλά σε πιθανά μικροκομματικά κίνητρα πίσω από τις κινητοποιήσεις.

Κουκουλοφόροι ταραχοποιοί μπήκαν πλέον στο κάδρο. Σχεδόν ανενόχλητοι, αμαύρωσαν αυτό το Σαββατοκύριακο τις κοινωνικές κινητοποιήσεις.

Μολονότι τα έκτροπα σημειώθηκαν στο περιθώριο των διαδηλώσεων για τη συνεχή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου, άνοιξαν τον δρόμο για κατά τόπους απαγορεύσεις δημόσιων συγκεντρώσεων και της νυχτερινής κυκλοφορίας.

Τα «Κίτρινα Γιλέκα» οργανώνουν νέα ημέρα διαμαρτυριών το επόμενο Σάββατο κατά του αυξανόμενου κόστους ζωής. Η κυβέρνηση Λεκορνί δεν αποκλείει πλέον το ενδεχόμενο να κηρυχθεί η Γαλλία σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Πολιτικό αδιέξοδο, λαϊκή οργή και δημοσιονομική κρίση συνθέτουν εκρηκτικό μείγμα.

Βίαια επεισόδια καταγράφηκαν στο Παρίσι στις 17 Οκτωβρίου.

Το δίλημμα που έθεσε ο Λεκορνί

Χωρίς να δίνει λύσεις, ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν καταδίκασε την «ανεξέλεγκτη βία». Υποσχέθηκε αυστηρή τιμωρία των ταραχοποιών, μίλησε για «ακραία στοιχεία από μικρές ομάδες της άκρας Αριστεράς» και για «πολλούς παραβατικούς», και ζήτησε από το υπουργείο Εσωτερικών να αναπτύξει άμεσα «νέες μεθόδους δράσης».

Ύστερα από σχεδόν έναν μήνα μαθητικών κινητοποιήσεων, ανακοίνωσε ότι φοιτητές, εκπαιδευτικοί, συνδικαλιστές, βουλευτές και εκπρόσωποι επιχειρήσεων θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, με στόχο να διατυπώσουν προτάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης. Την ίδια ώρα ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί καλούσε όλους να «επιλέξουν πλευρά».

Το δίλημμα που έθεσε ήταν σαφές: «Είτε είμαστε με το στρατόπεδο της Δημοκρατίας και άρα των δυνάμεων επιβολής της τάξης, είτε με τους ταραχοποιούς».

Στη Γαλλία τους αποκαλούν «casseurs», από το ρήμα «casser», που σημαίνει σπάω ή καταστρέφω.

Είναι μασκοφόροι και ντύνονται στα μαύρα. Διεισδύουν σε ειρηνικές πορείες και σπέρνουν το χάος.

Ο Ζαν-Πολ Νασιμέντο, εθνικός γραμματέας του γαλλικού αστυνομικού συνδικάτου UNSA, τους περιγράφει στην εφημερίδα La Croix ως πλήθος «αρκετά ετερόκλητο».

«Στο Παρίσι, οι βάνδαλοι είναι νέοι από τα προάστια, ενώ οι ταραχοποιοί, που μερικές φορές αποκαλούνται “black blocs”, προέρχονται κυρίως από την αστική τάξη», συνοψίζει.

Κατά τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, το Κρεμλίνο και την Ακροδεξιά, με πρώτη στη σειρά την επίδοξη επόμενη πρόεδρο της Γαλλίας Μαρίν Λεπέν, οι ταραχές αντανακλούν την «παρακμή» της Ευρώπης, εξαιτίας αποτυχημένων κοινωνικών και μεταναστευτικών πολιτικών.

Σε συγχορδία με την Ακροδεξιά, ο πρωθυπουργός Λεκορνί στοχοποίησε την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) του Ζαν-Λικ Μελανσόν. Τον κατηγορεί ότι προσπαθεί «να φέρει χάος στη χώρα» ενόψει των προεδρικών εκλογών της ερχόμενης άνοιξης.

Ο ίδιος το αρνείται. Καταγγέλλει την κυβέρνηση για στρατηγική αδράνειας απέναντι στα αιτήματα των διαδηλωτών, ότι αφήνει την κατάσταση να «βαλτώσει» και ταυτόχρονα την «εκτραχύνει», με τη χρήση τυφλής αστυνομικής βίας και την κλιμάκωση της καταστολής.

Σε κατάστημα που βανδαλίστηκε κατά τις ταραχές του Σαββάτου στη Λιόν, γκράφιτι γράφει «Θάνατος στον καπιταλισμό».

Η καταστολή ως πηγή κοινωνικής βίας

Η επόμενη ημέρα στη Γαλλία αφήνει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.

Οι αρχές δηλώνουν αιφνιδιασμένες από τον μεγάλο αριθμό των ειρηνικών διαδηλωτών, από το πλήθος των «casseurs» και από τους βανδάλους. Τους τελευταίους ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές χαρακτήρισε «οπορτουνιστές μικροεγκληματίες».

Δήμαρχοι γαλλικών πόλεων κατηγορούν την κυβέρνηση για λάθος χειρισμό.

Ο Σεμπάστιαν Ροσέ, διακεκριμένος κοινωνιολόγος, πολιτικός επιστήμονας και εγκληματολόγος, νυν διευθυντής έρευνας στο CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας), θεωρεί «ελάχιστα αξιόπιστο το σενάριο οι τοπικές υπηρεσίες πληροφοριών να έπεσαν έξω» παντού στις εκτιμήσεις τους.

Μιλά για κακό σχεδιασμό από την πλευρά της αστυνομίας, που συνέβαλε ώστε να προκληθεί «αταξία».

Η βία της 17ης Οκτωβρίου, εκτιμά, πρέπει να εξεταστεί σε σύνδεση με τη ρητορική και την «προσέγγιση που επικεντρώνεται στην ασφάλεια», την οποία επέλεξε η γαλλική κυβέρνηση.

«Η κρατική βία γεννά κοινωνική βία», τόνισε μιλώντας στο franceinfo.

Παρόμοιο σκηνικό εμφανίζεται αυτές τις ημέρες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η καταστολή επιστρατεύεται απέναντι σε κύμα λαϊκής δυσαρέσκειας για το status quo.

Δεν έχει σχηματοποιηθεί σε ενιαίο κίνημα. Αφορά όμως συγκλίνοντα και διογκούμενα κοινωνικά προβλήματα, σε μια Ευρώπη που βρίσκεται στις Συμπληγάδες των γεωπολιτικών προκλήσεων και της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Τα ζητήματα αυτά θα κρίνουν την προεκλογική περίοδο, ενόψει μιας εξαιρετικά κρίσιμης εκλογικής χρονιάς για την ΕΕ, με κάλπες σε έξι χώρες.

Καθοριστικές θα είναι πλέον οι εκλογές για την προεδρία στη Γαλλία, δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης και τώρα τον αδύναμο κρίκο της.

«Το τέλος της μακρονικής διακυβέρνησης γίνεται όλο και πιο σκοτεινό», τονίζει ο Ζερόμ Φουρκέ, διευθυντής του τμήματος «Κοινής Γνώμης και Εταιρικής Στρατηγικής» στο γαλλικό ινστιτούτο δημοσκοπήσεων IFOP.

Οι σκηνές χάους, σχολιάζει, «δεν μπορούν παρά να ενισχύσουν την υποστήριξη προς την Εθνική Συσπείρωση», το ακροδεξιό κόμμα της Λεπέν, που αυτοπροβάλλεται ως ο εγγυητής του νόμου και της τάξης.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow