ΑΡΧΙΚΗ
Μια διατροφή φτωχή σε ζάχαρη νωρίς στη ζωή συνδέεται με κίνδυνο Alzheimer μειωμένο κατά 46%
Τα ζαχαρούχα τρόφιμα μπορεί να προσφέρονται ως ανταμοιβή ήδη από τα πρώτα στάδια της ζωής. Ωστόσο, η ζάχαρη που καταναλώνουμε πριν καν μάθουμε να μιλάμε μπορεί να αφήσει ίχνη στον εγκέφαλό μας που διαρκούν δεκαετίες.
Αυτές οι επιδράσεις μπορεί ακόμη και να ξεκινούν όσο είμαστε ακόμα στη μήτρα, πριν σχηματιστούν οι πρώτες μας αναμνήσεις.
Σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο npj Aging, τα μωρά που εκτέθηκαν σε λιγότερη ζάχαρη πριν και μετά τη γέννηση παρουσίαζαν χαμηλότερους κινδύνους άνοιας, νόσου Alzheimer, κατάθλιψης και άγχους αργότερα στη ζωή.
Αυτά τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η μειωμένη κατανάλωση ζάχαρης προλαμβάνει άμεσα αυτές τις παθήσεις. Υποδηλώνουν ωστόσο ότι η διατροφή κατά τις πρώτες 1.000 ημέρες – από την εγκυμοσύνη έως περίπου τα δεύτερα γενέθλια του παιδιού – μπορεί να αφήσει μόνιμα ίχνη στον εγκέφαλο.
«Οι πρώτες 1.000 ημέρες – ένα κρίσιμο παράθυρο κατά το οποίο ο εγκέφαλος υφίσταται ταχεία ανάπτυξη και είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στα διατροφικά σήματα.» – Bing Zhang, ερευνητής γηριατρικής ιατρικής
Κατά τη διάρκεια και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η ζάχαρη ήταν αυστηρά δελτιοποιημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι μερίδες των ενηλίκων ήταν κοντά στις σημερινές διατροφικές συστάσεις, ενώ τα παιδιά κάτω των δύο ετών δεν λάμβαναν ξεχωριστή μερίδα ζάχαρης.
Όταν η δελτιοποίηση έληξε τον Σεπτέμβριο του 1953, η μέση κατανάλωση ζάχαρης από τους ενήλικες σχεδόν διπλασιάστηκε, από περίπου 41 σε 80 γραμμάρια την ημέρα. Η κατανάλωση γλυκών από τα παιδιά υπερδιπλασιάστηκε.
Αυτή η απότομη μετάβαση δημιούργησε ένα σπάνιο φυσικό πείραμα, επιτρέποντας στους ερευνητές να συγκρίνουν άτομα που πέρασαν τα πρώτα τους χρόνια υπό δελτιοποίηση με εκείνα που γεννήθηκαν λίγο μετά το τέλος της.
Ερευνητές στην Κίνα ανέλυσαν τα δεδομένα υγείας 60.394 συμμετεχόντων της UK Biobank που γεννήθηκαν μεταξύ 1951 και 1956.
Σε σύγκριση με άτομα που δεν εκτέθηκαν στη δελτιοποίηση κατά την πρώιμη ανάπτυξη, εκείνοι των οποίων οι πρώτες 1.000 ημέρες συνέπεσαν με τους περιορισμούς στη ζάχαρη παρουσίαζαν κίνδυνο χαμηλότερο κατά 27% για ανάπτυξη άνοιας από όλες τις αιτίες και κίνδυνο χαμηλότερο κατά 46% για νόσο Alzheimer.
Παρουσίαζαν επίσης κίνδυνο κατάθλιψης χαμηλότερο κατά 11% και κίνδυνο άγχους χαμηλότερο κατά 20%. Δεν βρέθηκε παρόμοια συσχέτιση για τη νόσο Πάρκινσον.
Οι συσχετίσεις ήταν ισχυρότερες όταν η δελτιοποίηση συνεχιζόταν μετά τη γέννηση. Μια έκθεση μόνο ενδομητρίως παρήγαγε λίγες σαφείς διαφορές, με εξαίρεση χαμηλότερο κίνδυνο άγχους.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης μαγνητικές τομογραφίες (MRI) ενός υποσυνόλου συμμετεχόντων για να διαπιστώσουν αν η πρώιμη έκθεση στη ζάχαρη σχετιζόταν με ανιχνεύσιμες διαφορές στον εγκέφαλο.
Όσοι εκτέθηκαν στη δελτιοποίηση μετά τη γέννηση είχαν εγκεφάλους που φαίνονταν, κατά μέσο όρο, 0,39 έτη νεότεροι από τη χρονολογική τους ηλικία. Είχαν επίσης μεγαλύτερους όγκους σε αρκετές υποφλοιώδεις περιοχές, ιδίως τον ιππόκαμπο και τον θάλαμο, που εμπλέκονται στη μνήμη και άλλες γνωστικές λειτουργίες.
«Πιστεύουμε ότι η μακροχρόνια προστατευτική επίδραση ριζώνει στον μεταβολικό προγραμματισμό κατά τις πρώτες 1.000 ημέρες – ένα κρίσιμο παράθυρο κατά το οποίο ο εγκέφαλος υφίσταται ταχεία ανάπτυξη και είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στα διατροφικά σήματα», δήλωσε στο ScienceAlert ο κύριος συγγραφέας Bing Zhang, ερευνητής γηριατρικής ιατρικής στο Guangzhou Medical University.
Οι εγκεφαλικές εξετάσεις μπορεί να παρέχουν ένα ακόμη στοιχείο.
Σύμφωνα με τον Zhang, οι μεγαλύτεροι όγκοι ιππόκαμπου και θαλάμου που σχετίζονται με τον πρώιμο περιορισμό της ζάχαρης μπορεί να δίνουν στον εγκέφαλο μεγαλύτερη ικανότητα να αντιστέκεται στις αλλαγές που συνδέονται με την ηλικία.
Μια μελέτη του 2017 που δημοσιεύτηκε στο Alzheimer's & Dementia συνέδεσε επίσης την υψηλότερη κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών με μικρότερο συνολικό όγκο εγκεφάλου και χειρότερη επεισοδιακή μνήμη. Οι ερευνητές ανέλυσαν γνωστικά δεδομένα 4.276 ατόμων και μαγνητικές τομογραφίες 3.846 συμμετεχόντων, αν και τα παρατηρητικά αποτελέσματα δεν μπορούν να τεκμηριώσουν αιτιώδη σχέση.
Η μεταβολική υγεία και η φλεγμονή μπορεί επίσης να εμπλέκονται.
«Η υψηλή κατανάλωση ζάχαρης νωρίς στη ζωή προδιαθέτει για αντίσταση στην ινσουλίνη και χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, που είναι και οι δύο καλά τεκμηριωμένοι παράγοντες κινδύνου για άνοια», εξηγεί ο Zhang.
Αυτοί οι μηχανισμοί δεν εξετάστηκαν ωστόσο άμεσα στη μελέτη. Οι εγκεφαλικές εικόνες επίσης καταγράφηκαν μόνο σε μία χρονική στιγμή, οπότε δεν μπορούν να τεκμηριώσουν ότι ο περιορισμός της ζάχαρης προκάλεσε τις δομικές διαφορές.
Αν και δεν πρόκειται για τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το απότομο τέλος της δελτιοποίησης προσφέρει ισχυρότερα στοιχεία από μια κλασική παρατηρητική διατροφική μελέτη.
«Είμαστε αρκετά βέβαιοι ότι ο ίδιος ο περιορισμός της ζάχαρης είναι σημαντικός παράγοντας», δηλώνει ο Zhang.
Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη παράγοντες όπως ο τόπος γέννησης, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και το γενετικό υπόβαθρο. Ωστόσο, το τέλος της δελτιοποίησης συνέπεσε με ευρύτερες αλλαγές στη μεταπολεμική Μεγάλη Βρετανία.
Οι ερευνητές δεν μπόρεσαν επίσης να προσδιορίσουν ποια ποσότητα ζάχαρης κατανάλωναν πραγματικά οι μητέρες και τα παιδιά ατομικά.
Η UK Biobank αποτελείται επίσης από πληθυσμό εθελοντών κυρίως λευκό και γενικά σε καλύτερη υγεία, γεγονός που μπορεί να περιορίζει το εύρος των αποτελεσμάτων.
Μόνο 307 συμμετέχοντες ανέπτυξαν άνοια κατά την παρακολούθηση, εκ των οποίων 123 διαγνώστηκαν με νόσο Alzheimer, γεγονός που σημαίνει ότι οι εκτιμήσεις κινδύνου βασίζονταν σε σχετικά μικρό αριθμό περιστατικών.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει λοιπόν ότι η μείωση της ζάχαρης κατά την εγκυμοσύνη ή την πρώιμη παιδική ηλικία θα προλάβει την άνοια δεκαετίες αργότερα.
Ο Zhang αναγνωρίζει ότι «καμία μεμονωμένη μελέτη δεν μπορεί να τροποποιήσει από τη μια μέρα στην άλλη τις επίσημες συστάσεις», αλλά εκτιμά ότι τα αποτελέσματα συνηγορούν υπέρ του περιορισμού της προστιθέμενης ζάχαρης κατά την εγκυμοσύνη και την πρώιμη παιδική ηλικία.
«Δεν πρόκειται μόνο για την άμεση υγεία», λέει.
«Είναι μια μακροπρόθεσμη επένδυση στην υγεία του εγκεφάλου δεκαετίες αργότερα.»
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο npj Aging.
Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου: Δείτε πώς κατασκευάστηκε η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα του κόσμου
Ειδήσεις
Copyright 2010-2026 © pentelikonews.gr