42 μελέτες επιβεβαιώνουν: η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο Πάρκινσον

Γνωρίζουμε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι κακή για εμάς, και αν το σκεφτούμε, είναι πιθανότατα προφανές ότι είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για τους πνεύμονές μας.

Όμως πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν σε ποιο βαθμό επηρεάζει πολλά άλλα συστήματα του οργανισμού.

Οι ρύποι που υπάρχουν στον αέρα δεν αρκούνται στο να εισέλθουν στον πνευμονικό ιστό και να παραμείνουν εκεί.

Οι πιο μικροσκοπικοί ρύποι από τα καυσαέρια αυτοκινήτων και φορτηγών, από βιομηχανικές πηγές και από δασικές πυρκαγιές μπορούν να διαπεράσουν τους πνεύμονες και να αρχίσουν να κυκλοφορούν στο αίμα, επηρεάζοντας άλλα όργανα. Αυτά τα λεπτά σωματίδια μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και οξειδωτικό στρες σε ολόκληρο το σώμα.

Μπορούν ακόμη και να φτάσουν στον εγκέφαλο.

Μελέτες σε ζώα και ανθρώπους έχουν δείξει ότι αυτά τα μικρότερα σωματίδια – γνωστά ως PM2,5 – συμβάλλουν σε μια μακρά λίστα παθήσεων που σχετίζονται με τον εγκέφαλο, από την άνοια έως τη σκλήρυνση κατά πλάκας, περνώντας από την κατάθλιψη και το άγχος, τη νόσο Alzheimer, τους εγκεφαλικούς όγκους και το εγκεφαλικό επεισόδιο.

Προσθέστε ακόμη μία στη λίστα: μια νέα μετα-ανάλυση υπό την καθοδήγηση ερευνητών του Πανεπιστημίου του Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία πέρασε σε ανασκόπηση δεκαετίες ερευνών, υποδηλώνει ότι η εισπνοή μολυσμένου αέρα επί χρόνια θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον.


Suriyawut Suriya / Canva

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Environment International, ανέλυσε 42 προηγούμενες μελέτες που αφορούσαν πληθυσμούς στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ασία.

Είναι η πιο εκτεταμένη ανασκόπηση έως σήμερα που εξετάζει αν η μακροχρόνια έκθεση στην υπαίθρια ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με αρκετές μεγάλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Το πιο ξεκάθαρο σήμα εμφανίστηκε για τη νόσο Πάρκινσον, η οποία βρισκόταν στο επίκεντρο 26 από τις αναλυθείσες μελέτες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε αύξηση 5 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο στη μακροχρόνια έκθεση σε PM2,5 (λεπτά σωματίδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης), ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον αυξανόταν περίπου κατά 10%.

Η έκθεση σε μεγαλύτερα σωματίδια ρύπανσης, που ονομάζονται PM10, συνδεόταν με κίνδυνο νόσου Πάρκινσον υψηλότερο κατά 18% για κάθε αύξηση 15 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο.

Τα PM10 είναι τα σωματίδια που συχνά μπορεί κανείς να δει με γυμνό μάτι, όπως η γύρη, η γεωργική σκόνη, η αιθάλη και η τέφρα από πυρκαγιές, το καπνώδες μέρος των καυσαερίων ντίζελ, ή τα σπόρια μούχλας.

Για να τοποθετήσουν αυτά τα νούμερα στην πραγματικότητα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μέση συγκέντρωση PM2,5 που μετρήθηκε κατά μήκος των δρόμων του κέντρου του Λονδίνου το 2023 ήταν 10 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο.


Τα σωματίδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης συχνά ταξινομούνται σε δύο μεγέθη. (EPA)

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άτομο που ζει σε μολυσμένο αέρα (κάτι σύνηθες σε αστικές ζώνες, αλλά όλο και περισσότερο και σε αγροτικές) είναι καταδικασμένο να αναπτύξει τη νόσο Πάρκινσον, απλώς ότι ο κίνδυνος αυξάνεται.

Ο ατομικός κίνδυνος παραμένει σχετικά χαμηλός, και πολλοί άλλοι παράγοντες – ιδίως η γενετική, η ηλικία και η διατροφή – επηρεάζουν επίσης ποιος αναπτύσσει τη νόσο. Αλλά καθώς εκατομμύρια άνθρωποι εκτίθενται στην ατμοσφαιρική ρύπανση κάθε μέρα, ακόμη και μια μέτρια αύξηση του κινδύνου θα μπορούσε να μεταφραστεί σε σημαντικό αριθμό επιπλέον κρουσμάτων σε επίπεδο πληθυσμού.

Σημαντικό γεγονός: οι άλλοι παράγοντες κινδύνου της νόσου, όπως η ηλικία και η γενετική, δεν είναι πράγματα που μπορεί κανείς να αλλάξει· η ατμοσφαιρική ρύπανση, αντίθετα, βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο του ανθρώπου.

«Καθώς το παγκόσμιο βάρος των νευροεκφυλιστικών ασθενειών συνεχίζει να αυξάνεται, η κατανόηση των τροποποιήσιμων περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου γίνεται όλο και πιο σημαντική», δήλωσε στο LinkedIn ο Annalan Navaratnam, κλινικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.

«Τα αποτελέσματά μας προστίθενται στις αποδείξεις σύμφωνα με τις οποίες η βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα μπορούσε να έχει οφέλη που υπερβαίνουν την καρδιαγγειακή και αναπνευστική υγεία, συμβάλλοντας δυνητικά στις στρατηγικές που στοχεύουν στη μείωση του βάρους της νόσου Πάρκινσον.»

Οι καθαρότερες μεταφορές, οι μειωμένες βιομηχανικές εκπομπές και τα αυστηρότερα πρότυπα ποιότητας του αέρα δεν θα εξαλείψουν τη νόσο Πάρκινσον, αλλά μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του αριθμού των ανθρώπων που την αναπτύσσουν.

Η ανασκόπηση, ωστόσο, δεν ήταν εξ ολοκλήρου κακά νέα.

Οι ερευνητές δεν βρήκαν καμία πειστική απόδειξη ότι η μακροχρόνια έκθεση σε PM2,5 ή σε διοξείδιο του αζώτου (μια άλλη συνηθισμένη εκπομπή από καυσαέρια και βιομηχανία) αύξανε τον κίνδυνο σκλήρυνσης κατά πλάκας, ούτε σαφή σύνδεση μεταξύ των PM2,5 και των ασθενειών των κινητικών νευρώνων όπως η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS).

Όμως οι ερευνητές επεσήμαναν επίσης ότι απλώς δεν υπήρχαν πολλές μελέτες προς ανάλυση – μόλις τρεις για τη σκλήρυνση κατά πλάκας και τρεις για τις ασθένειες των κινητικών νευρώνων – γεγονός που καθιστά δύσκολο να εξαχθούν σταθερά συμπεράσματα.

Επιπλέον, τα αποτελέσματα και η απουσία αποτελεσμάτων για ορισμένες ασθένειες «μπορεί να εξηγούνται από τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκαν οι μελέτες», αναφέρει ο Navaratnam.

«Χρειαζόμαστε επειγόντως περισσότερη έρευνα, σε μεγαλύτερους πληθυσμούς, για να εξετάσουμε αυτό που αποτελεί μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας.»

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι ότι οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες αναπτύσσονται αργά, συχνά σε διάστημα δεκαετιών. Αυτό τις καθιστά διαβόητα δύσκολες στη μελέτη. Οι άνθρωποι μετακομίζουν, τα επίπεδα ρύπανσης εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, και η ακριβής εκτίμηση της έκθεσης ενός ατόμου σε ολόκληρη τη ζωή του δεν είναι απλή.

Παρόλα αυτά, χρήσιμες πληροφορίες μπορούν να εξαχθούν με την εξέταση μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων ή πολλών μελετών, όπως κάνει αυτή η έρευνα.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αξίζει προσοχής ως ένας από τους λίγους δυνητικά τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για αυτές τις ασθένειες.

«Αυτά τα αποτελέσματα προστίθενται σε ένα αυξανόμενο και ισχυρό σώμα αποδείξεων για τις πολυάριθμες δυσμενείς επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία παγκοσμίως, που κυμαίνονται από μια μεγάλη ποικιλία ασθενειών που αγγίζουν κάθε σύστημα οργάνων του ανθρώπου έως την πρόωρη θνησιμότητα», δηλώνει η επιδημιολόγος Alexandra Tien-Smith του Πανεπιστημίου του Cambridge.

Αυτή η έρευνα υπενθυμίζει ακόμη μία φορά ότι ο καθαρός αέρας κάνει περισσότερα από το να κρατά τον ουρανό καθαρό αντί για γκρι από το νέφος. Μπορεί επίσης να προστατεύσει ένα από τα σημαντικότερα όργανα του σώματός μας.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Environment International.

---

Πηγή: Article365 — 42 études confirment : la pollution de l’air est liée à un risque plus élevé de Parkinson