Από την 4η Ιουλίου ως την Ημέρα της Βαστίλης - Πώς Γαλλία και ΗΠΑ αναδιαμορφώνουν τα έθνη τους μέσω τελετουργίας

Γιατί η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες – δύο έθνη που ισχυρίζονται ότι βασίζονται σε καθολικές αρχές και όχι σε κοινή καταγωγή – αποδίδουν τόσο εξαιρετική σημασία στις εθνικές τους εορτές; Και τι αποκαλύπτουν οι σημερινές διαμάχες γύρω από αυτές τις εορταστικές εκδηλώσεις για την κρίση των δημοκρατικών εθνικών αφηγήσεων; Η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν δύο εξαιρετικές περιπτώσεις εθνικής οικοδόμησης: και οι δύο ισχυρίζονται ότι αντλούν τη νομιμότητά τους από καθολικές πολιτικές αρχές και όχι από την εθνοτική καταγωγή.

Οι εορτές τους, επομένως, δεν περιορίζονται στην απλή μνήμη ενός ιστορικού γεγονότος – αναδιαμορφώνουν περιοδικά το ίδιο το έθνος.

Πάντως, η σύγχρονη πολιτικοποίηση αυτών των τελετουργιών υποδηλώνει μια βαθύτερη μεταμόρφωση: η συζήτηση δεν αφορά πλέον απλώς στο τι είναι το έθνος, αλλά στο ποιος μπορεί νόμιμα να ισχυριστεί ότι το ενσαρκώνει – και η απάντηση, και στις δύο χώρες, αποτελεί πλέον αντικείμενο δριμύτατης κόντρας.googletag.cmd.push(function() { googletag.display("300x250_m1"); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display("300x250_middle_1")}) Δύο επαναστάσεις, δύο μορφές οικουμενισμού Σε αντίθεση με τα περισσότερα έθνη, η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες ορίζουν την ταυτότητά τους μέσω πολιτικών ιδανικών και όχι μέσω κοινής εθνικότητας, γλώσσας ή θρησκείας.

Και οι δύο προέκυψαν από επαναστατικές ρήξεις· και οι δύο διεκδικούν παγκόσμια σημασία· και οι δύο παρουσιάζουν την ιδιότητα του πολίτη ως πολιτική και όχι ως εθνοτική ταυτότητα, θεμελιωμένη σε αφηρημένες αρχές και όχι στην καταγωγή.

Όπως έδειξε ο Μπένεντικτ Άντερσον στο έργο του «Φανταστικές Κοινότητες», τέτοια έθνη δεν προκύπτουν από το αίμα, αλλά κατασκευάζονται μέσω μιας κοινής αφήγησης – και η πιο αυστηρή θεωρητικοποίηση αυτής της ιδέας είναι γαλλική: η διάλεξη του Ερνέστ Ρενάν του 1882, με τίτλο «Τι είναι έθνος;», το όρισε ως ένα «καθημερινό δημοψήφισμα», που βασίζεται το ίδιο σε ό,τι ένας λαός επιλέγει να ξεχάσει όσο και σε ό,τι θυμάται.

Οι δύο μορφές οικουμεν...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr