Κανείς δεν αμφισβητεί ότι ο καρκίνος είναι μια πολυπαραγοντική νόσος, μια νόσος η οποία αναπτύσσεται ως συνισταμένη πολλών δυνάμεων, γενετικών και περιβαλλοντικών.
Και αν έχουμε μικρή δυνατότητα επίδρασης πάνω στις γενετικές παραμέτρους, έχουμε πολύ μεγαλύτερη στις περιβαλλοντικές, ιδιαίτερα όταν αυτές σχετίζονται με τον τρόπο της ζωής μας.
Πόσο μεγάλη είναι όμως η περιβαλλοντική συνιστώσα στην ανάπτυξη του καρκίνου; Αξίζει άραγε την προσπάθεια που θα καταβάλουμε να αλλάξουμε τις συνήθειές μας; «Αξίζει και με το παραπάνω» δηλώνουν οι επιστήμονες που ποσοτικοποιούν τη συμβολή του τρόπου ζωής στην εμφάνιση και στην υποτροπή του καρκίνου.
Διόλου τυχαία μια από τις συνεδρίες στο 29ο Ελληνικό Συνέδριο Κλινικής Ογκολογίας (ΕΣΚΟ), το οποίο έλαβε χώρα στην Αθήνα στο διάστημα 5-8 Απριλίου, ήταν αφιερωμένη στην πρόληψη μέσω παρεμβάσεων στον τρόπο ζωής.
Στη διάρκεια της εν λόγω συνεδρίας αφενός παρουσιάστηκαν τα δεδομένα που καταδεικνύουν τα οφέλη παρεμβάσεων όπως η άσκηση ή η σωστή διατροφή στην πρόληψη και στην υποτροπή πολλών τύπων καρκίνων, αφετέρου δόθηκαν συστάσεις για το πώς θα μπορούσαμε όλοι, ασθενείς και μη, να ωφεληθούμε από τα ευρήματα.
Ευρείες έρευνες Υπάρχουν καρκίνοι όπου η περιβαλλοντική συνιστώσα είναι σχεδόν αυταπόδεικτη.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, το 90% των περιπτώσεων του οποίου αποδίδεται στο κάπνισμα.
Πάντως, δεν συμβαίνει το ίδιο και με άλλους τύπους καρκίνου όπου η περιβαλλοντική συνιστώσα έχει μικρότερη μεν, σημαντική δε επίδραση.
Για την αναζήτηση αυτών των άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση και στην υποτροπή του καρκίνου οι επιστήμονες κάνουν μετα-αναλύσεις δεκάδων χιλιάδων δημοσιευμένων εργασιών.
Από τέτοιου είδους μετα-αναλύσεις, οι οποίες συγκεντρωτικά παρέχουν στοιχεία για εκατοντάδες χιλιάδες ασθενείς, έχουν προκύψει τρεις παράγοντες με ιδιαίτερα σημαντική επίδραση στην εμφάνιση της νόσου: η κακή διατροφή, η παχυσαρκία και η έλλειψη άσκησης.