Κυνηγοί φαρμάκων ζητούν δείγματα εξωτικών εδαφών

Σε μια προσπάθεια να ανακαλύψουν νέα αντιβιοτικά, αντικαρκινικά και άλλα φάρμακα, οι υπεύθυνοι ερευνητικού προγράμματος στις ΗΠΑ ζητούν από το κοινό να τους στείλει δείγματα χώματος από ασυνήθιστα περιβάλλοντα.

Τα περισσότερα σημερινά αντιβιοτικά, από την πενικιλίνη μέχρι την βανκομυκίνη, προέρχονται από μικρόβια του εδάφους. Το ίδιο ισχύει εξάλλου για αρκετά αντικαρκινικά φάρμακα και ανοσοκατασταλτικά για μεταμοσχεύσεις.

Με το πρόβλημα της ανθεκτικότητας των μικροβίων στα αντιβιοτικά να έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, οι επιστήμονες βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για την ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών. Πριν από λίγες μέρες, εξάλλου, ανακοινώθηκε η ανακάλυψη ενός νέου, υποσχόμενου αντιβιοτικού που απομονώθηκε από μικρόβια του εδάφους.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι ελάχιστα από τα εκατομμύρια μικρόβια που ζουν στο χώμα μπορούν να καλλιεργηθούν και να μελετηθούν άμεσα στο εργαστήριο -τα περισσότερα παραμένουν εντελώς άγνωστα στην επιστήμη.

Διαβάστε επίσης:


Η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά «απειλεί να φέρει το τέλος της σύγχρονης ιατρικής»

Το ερευνητικό πρόγραμμα Drugs from Dirt («Φάρμακα από το Χώμα) του Πανεπιστημίου Ρόκεφελερ στη Νέα Υόρκη ακολουθεί μια σχετικά νέα προσέγγιση: αντί να καλλιεργεί τα ίδια τα μικρόβια, αναλύει το γενετικό υλικό τους σε δείγματα χώματος.

Κλειδί σε αυτή την προσέγγιση είναι το γεγονός ότι γονίδια που κωδικοποιούν για την παραγωγή αντιβιοτικών και άλλων σημαντικών βιομορίων παρουσιάζουν χαρακτηριστικές αλληλουχίες, οι οποίες μπορούν να εντοπιστούν ακόμα και αν η ταυτότητα του ίδιου του βιομορίου παραμένει άγνωστοι.

Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη ξεκινήσει να αναλύει δείγματα εδαφών από ακτές, δάση και ερήμους σε 5 ηπείρους.

Τα αποτελέσματα των αναλύσεων στα πρώτα 185 δείγματα, τα οποία δημοσιεύονται στην επιθεώρηση eLife, φαίνονται ενθαρρυντικά: σε δείγματα από μια θερμοπηγή στο Νιου Μέξικο εντοπίστηκαν ουσίες παρόμοιες με την εποξαμικίνη, από την οποία παράγονται αντικαρκινικά φάρμακα. Οι νέες ουσίες θα μπορούσαν θεωρητικά να δώσουν νέα παράγωγα των φαρμάκων αυτών.

Στα εδάφη της Βραζιλίας, επίσης, εντοπίστηκαν μόρια που θα ήταν δυνατόν να δώσουν νέες μορφές του αντικαρκινικού φαρμάκου βλεομυκίνη.

Και στα εδάφη των νοτιοδυτικών ΗΠΑ, οι ερευνητές ελπίζουν να βρουν ενώσεις παρόμοιες με το αντιβιοτικό ριφαμυκίνη, οι οποίες θα ήταν δυνατόν να δώσουν λύση στο πρόβλημα της ανθεκτικής φυματίωσης.

«Ο κόσμος είναι μεγάλος και δεν μπορούμε να φτάσουμε σε όλες τις γωνιές του» γράφουν οι ερευνητές στο δικτυακό τόπο του Drugs from Dirt.

«Θα θέλαμε τη βοήθειά σας για τη συλλογή δειγμάτων χώματος από ολόκληρο τον κόσμο. Αν σας ακούγεται ενδιαφέρον, εγγραφείτε» παροτρύνουν το κοινό, απευθυνόμενοι κυρίως σε σχολεία και πανεπιστήμια.

Αυτό που ενδιαφέρει βέβαια τους ερευνητές δεν είναι το χώμα ενός συνηθισμένου κήπου αλλά τα εδάφη από σπάνια και ανεξερεύνητα περιβάλλοντα όπως οι σπηλιές, οι θερμοπηγές και τα απομονωμένα νησιά.

Τα εξωτικά αυτά εδάφη θα ήταν δυνατόν να διαμορφώσουν το αύριο της ιατρικής.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης