Οι χιμπατζήδες επικοινωνούν με τα τύμπανα της ζούγκλας

Ο αρσενικός χιμπατζής αρπάζεται από τον κορμό ενός δέντρου και τον χτυπά ρυθμικά και με τα δύο πόδια, παράγοντας έναν ήχο που ταξιδεύει σε απόσταση άνω του ενός χιλιομέτρου.

Ποιο όμως είναι το νόημα αυτού του τυμπανίσματος; Το πιθανότερο είναι ότι οι χιμπατζήδες θέλουν να ενημερώσουν τους συντρόφους τους για το πού βρίσκονται, αναφέρουν ερευνητές που μελέτησαν κοινότητες χιμπατζήδων στην Ουγκάντα.

Οι στενότεροι χιμπατζήδες επικοινωνούν συνήθως με κραυγές που θυμίζουν βίαιο λαχάνιασμα. Το κάνουν για πολλούς λόγους, όπως για παράδειγμα να εντυπωσιάσουν τους ανταγωνιστές τους και τα θηλυκά.











Αρσενικός χιμπατζής χτυπά σαν τύμπανο τον κορμό δέντρου στην Ουγκάντα (Katie Slocombe et al.)

Ορισμένοι ερευνητές πίστευαν ως σήμερα ότι το τυμπάνισμα στους κορμούς των δέντρων έχει κι αυτό στόχο να εντυπωσιάσει.

Δεδομένου όμως ότι ο ήχος του τυμπανίσματος διαδίδεται πιο μακριά από αυτές τις κραυγές, η ψυχολόγος Κάιτι Σλοκόμπι του Πανεπιστημίου της Υόρκης στη Βρετανία αναρρωτήθηκε αν το χτύπημα των δέντρων μεταφέρει πληροφορίες.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Ουγκάντα, η Σλοκόμπι παρατήρησε ότι μπορούσε να ξεχωρίσει καθένα από τα αρσενικά της ομάδας που μελετούσε από το τυμπάνισμά τους. «Σκέφτηκα πως, αν μπορώ να το κάνω εγώμ σίγουρα θα μπορούν να το κάνουν και οι χιμπατζήδες» σχολιάζει η ερευνήτρια στο δικτυακό τόπο του Science.

Η ανάλυση ηχογραφημένων κραυγών και τυμπανισμών έδειξε ότι τα ώριμα αρσενικά χτυπούν συχνότερα τους κορμούς δέντρων, ανεξάρτητα από το εάν το ακροατήριο περιλάμβανε θηλυκά ή ανταγωνιστές. Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι ο τυμπανισμός δεν έχει στόχο απλά τον εντυπωσιασμό.

Αυτό που έδειξε η ανάλυση είναι ότι τα τυμπανίσματα ήταν πιο συχνά όταν άλλα αρσενικά της ομάδας είχαν βγει στο δάσος για περιπολία. Οι χιμπατζήδες συνδύαζαν κραυγές με το τυμπάνισμα στο 75% των περιπτώσεων όταν άλλοι χιμπατζήδες παρευρίσκονταν εν κινήσει, συγκριτικά με 40% των περιπτώσεων στη διάρκεια της ξεκούρασης και 10% στη διάρκεια του γεύματος.

Επιπλέον, η ανάλυση των ηχογραφήσεων αποκάλυψε ότι κάθε αρσενικό έχει ένα ιδιαίτερο τυμπάνισμα, κάτι σαν ηχητική υπογραφή που ταξιδεύει στο δάσος.

Το συμπέρασμα είναι ότι τα αρσενικά χτυπούν τα δέντρα για να ενημερώσουν την παρέα τους για τη θέση τους, τονίζει η ομάδα της Σλοκόμπι στην επιθεώρηση American Journal of Physical Anthropology.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, τα ευρήματα όχι μόνο προσφέρουν νέα στοιχεία για την επικοινωνία των χιμπατζήδων, αλλά θα μπορούσαν επιπλέον να ρίξουν φως στην εμφάνιση των μουσικών ικανοτήτων του ανθρώπου.

Ποιος ξέρει; Ίσως οι πρόγονοί μας ανακάλυψαν τα τύμπανα για να επικοινωνούν στη διάρκεια της μετακίνησης.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης