Μάστιγα για τους αστροναύτες η αϋπνία και τα υπνωτικά

Δύσκολο να κλείσει κανείς μάτι στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με χέρια και τα πόδια να αιωρούνται ανεξέλεγκτα και τον Ήλιο να ανατέλλει κάθε 90 λεπτά.

Η μεγαλύτερη μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί για τον ύπνο σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας επαληθεύει ότι η αϋπνία είναι σοβαρό πρόβλημα για τους αστροναύτες. Και τα υπνωτικά που χορηγούνται στα πληρώματα για να αντιμετωπιστεί η αϋπνία θα ήταν δυνατόν να αποδειχθούν επικίνδυνα στην περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Παρόλο που το πρόγραμμα της NASA προβλέπει 8,5 ώρες συνεχούς ύπνου ανά 24ωρο, οι αστροναύτες σπάνια κοιμούνταν πάνω από πέντε ώρες, τόσο στα (καθηλωμένα πλέον) διαστημικά λεωφορεία όσο και στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Τα πληρώματα των διαστημικών λεωφορείων κοιμούνταν σε υπνόσακους και δήλωσαν ότι ενοχλούνταν περισσότερο από το φως και το θόρυβο. Στον ISS οι αστροναύτες κοιμούνται σε σκοτεινές, πιο ήσυχες κουκέτες, αυτό όμως δεν φάνηκε να λύνει το πρόβλημα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Lancet Neurology, τα τρία τέταρτα των αστροναυτών χρησιμοποιούν υπνωτικά χάπια. Μάλιστα σε 4 από τις 13 αποστολές διαστημικού λεωφορείου που εξετάστηκαν, όλα τα μέλη του πληρώματος παρευρίσκονταν ταυτόχρονα υπό την επήρεια των υπνωτικών.

Παραμένει ασαφές αν η ποιότητα του ύπνου επηρεάζεται από την ίδια την έλλειψη βαρύτητας ή από άλλους παράγοντες.

Σε κάθε περίπτωση, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα υπνωτικά χάπια μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα προσοχής και τον έλεγχο των κινήσεων.

Όπως τονίζει η Λόρα Μπάργκερ της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, πρώτη συγγραφέας της δημοσίευσης, «η ικανότητα ενός μέλους του πληρώματος να λειτουργεί στην περίπτωση που ξυπνήσει από συναγερμό ενδέχεται να τίθεται σε κίνδυνο από τη χρήση φαρμάκων για τον ύπνο».

Δεδομένου όμως ότι η στέρηση ύπνου είναι παράγοντας που εμπλέκεται στο 80% των αεροπορικών ατυχημάτων, η NASA θα πρέπει να εντοπίσει λύση για τους ξάγρυπνους αστροναύτες.