Μέχρι και οι μύγες σκέφτονται πριν δράσουν

Αντιμέτωπες με δύσκολες αποφάσεις, οι μύγες του ξιδιού Drosophila παίρνουν το χρόνο τους για να σκεφτούν, διαπιστώνουν νευροβιολόγοι στην Οξφόρδη. Μάλιστα η περισυλλογή στην οποία πέφτουν τα έντομα φαίνεται να συνδέεται με ένα γονίδιο που υπάρχει και στον άνθρωπο και σχετίζεται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη γλώσσα.

Η ερευνητική ομάδα στο Κέντρο Νευρικών Κυκλωμάτων του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης αρχικά εκπαίδευσαν μύγες Drosophila να αποφεύγουν μια οσμή όταν βρισκόταν σε μια συγκεκριμένη συγκέντρωση στον αέρα.

Μετά τοποθέτησαν τις μύγες στο μέσο ενός σωλήνα και διοχέτευσαν από τα δύο του άκρα διαφορετικές συγκεντρώσεις της ίδιας οσμής. Τα πειραματόζωα κλήθηκαν ουσιαστικά να ξεχωρίσουν τις διαφορετικές συγκεντρώσεις και να κατευθυνθούν στη σωστή άκρη του σωλήνα.

Όταν οι δύο συγκεντρώσεις απείχαν πολύ, οι μύγες αποφάσιζαν γρήγορα και σχεδόν πάντα ακολουθούσαν την ορθή κατεύθυνση, αναφέρουν οι ερευνητές στο περιοδικό Science. Όταν όμως οι συγκεντρώσεις ήταν παραπλήσιες, οι μύγες καθυστερούσαν να αποφασίσουν και έκαναν περισσότερα λάθη.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε τελικά ότι η συμπεριφορά των μυγών ταιριάζει με μαθηματικά μοντέλα που περιγράφουν το μηχανισμό λήψης αποφάσεων στον άνθρωπο.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι μύγες δεν δρουν πάντα ενστικτωδώς ή παρορμητικά αλλά δείχνουν να συλλέγουν πληροφορίες πριν δεσμευτούν σε μια δύσκολη απόφαση, συμπεραίνουν οι ερευνητές.

«Η απελευθέρωση της δράσης από τις αυτόματες παρορμήσεις θεωρείται σφραγίδα της νοημοσύνης» σχολιάζει ο καθηγητής Τζέρο Μίζενμποκ, επικεφαλής της μελέτης. «Αυτό που δείχνουν τα ευρήματά μας είναι ότι οι μύγες του ξιδιού έχουν νοητικές ικανότητες που δεν είχαν αναγνωριστεί ως σήμερα και προκαλούν έκπληξη» προσθέτει.

Η ομάδα του Μίζενμποκ διαπίστωσε μάλιστα ότι η απώλεια ενός γονιδίου με την ονομασία FoxP έκανε τις μύγες να καθυστερούν στη λήψη αποφάσεων. Με άλλα λόγια, τις έκανε αναποφάσιστες.

Το γονίδιο εντοπίστηκε ότι διαφαίνεται (λειτουργεί) κανονικά σε μια ομάδα περίπου 200 νευρώνων, από τους 200.000 νευρώνες που υπάρχουν στον εγκέφαλο της Drosophila.

«Πριν από τη λήψη μιας απόφασης, τα εγκεφαλικά κυκλώματα συλλέγουν πληροφορίες όπως ένας κουβάς συλλέγει νερό. Όταν η συγκέντρωση πληροφοριών ανέβει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, η απόφαση πυροδοτείται» λέει ο Δρ Σάμικ ΝταςΓκούπτα, πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης.

«Όταν το γονίδιο FoxP είναι ελαττωματικό είτε μειώνεται η ροή πληροφοριών στον κουβά είτε υπάρχει διαρροή στον κουβά» αποτιμά ο ίδιος.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο άνθρωπος διαθέτει τέσσερα συγγενικά αλλά διαφορετικά γονίδια σαν το FoxP, δύο από τα οποία, τα FoxP1 και FoxP2, έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με τις γλωσσικές ικανότητες, την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Έχουν επίσης συνδεθεί με την ικανότητα εκμάθησης αλληλουχιών από λεπτές κινήσεις, όπως για παράδειγμα το παίξιμο του πιάνου.

Σύμφωνα με τον Δρ Μίζενμποκ, «ένα κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των διαδικασιών είναι ότι ξετυλίγονται στο χρόνο. Το FoxP ίσως είναι σημαντικό για τα κυκλώματα που δίνουν την ικανότητα παραγωγής και επεξεργασίας χρονικών ακολουθιών στον εγκέφαλο».