Δορυφόρος αυτοκτονεί εισπνέοντας τη δηλητηριώδη ατμόσφαιρα της Αφροδίτης

Έπειτα από οκτώ χρόνια σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη, η ευρωπαϊκή αποστολή Venus Express ετοιμάζεται για το δραματικό τέλος: τον Ιούνιο κατέβει να θα λάβει τις πρώτες εισπνοές στην τοξική ατμόσφαιρα του πλανήτη, και λίγους μήνες αργότερα θα αυτοκτονήσει με βουτιά στα σύννεφα από βιτριόλι.

Ο δορυφόρος της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA έχει ξεκινήσει να εξαντλεί τα καύσιμα με τα οποία κρατάται σε μια έντονα ελλειπτική τροχιά, της οποίας το ύψος αυξομειώνεται από τα 66.000 χιλιόμετρα πάνω από το νότιο πόλο μέχρι τα 250 μόλις χιλιόμετρα πάνω από το βόρειο πόλο, κοντά στην κορυφή της ατμόσφαιρας.

Από τις 18 Ιουνίου έως τις 11 Ιουλίου, το σκάφος θα πραγματοποιήσει έναν ελιγμό «πειραματικής αεροπέδησης», κατά τον οποίο θα κατέβει σε ύψος κάτω από 165 χιλιόμετρα. Θα εισέλθει έτσι στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και θα πραγματοποιεί μετρήσεις καθώς σταδιακά επιβραδύνεται.


Τα δύο πρόσωπα της Αφροδίτης: το νότιο (πάνω) και το βόρειο ημισφαίριο. Το κόκκινο αντιστοιχεί σε υπέρυθρες λήψεις της πλευράς που έχει νύχτα, το μπλε σε υπεριώδης λήψεις στην πλευρά που έχει μέρα (ESA/VIRTIS/INAF-IASF/Obs. de Paris-LESIA)

Οι μηχανικοί της αποστολής αναγνωρίζουν ότι η ριψοκίνδυνη μανούβρα θα μπορούσε να καταναλώσει όλα τα εναπομείναντα καύσιμα ή ακόμα και να καταστρέψει το σκάφος. Θα προσφέρει ωστόσο πολύτιμα δεδομένα για την αξιοποίηση της αεροπέδησης ως τεχνικής για είσοδο σε τροχιά όταν ένα σκάφος πλησιάζει υπερβολικά γρήγορα τον πλανήτη στόχο.

Αν όλα πάνε καλά, το Venus Εxpress θα συνεχίσει να λειτουργεί για λίγους ακόμα μήνες, κινούμενο σε μια διαρκώς φθίνουσα τροχιά.

Τελικά, κατά πάσα πιθανότητα μέχρι τα τέλη της χρονιάς, ο δορυφόρος θα πραγματοποιήσει βουτιά αυτοκτονίας στην πυκνή ατμόσφαιρα του πλανήτη.

Αφροδίτη: ο παράδεισος που έγινε κόλαση

Λόγω ενός ακραίου φαινομένου του θερμοκηπίου, η επιφάνεια της Αφροδίτης βράζει σήμερα στους 450 βαθμούς Κελσίου, θερμοκρασία αρκετή για να λιώσει μολύβι, ενώ τα πυκνά, αδιαπέραστα σύννεφα θειικού οξέος κυριολεκτικά βρέχουν βιτριόλι.

Το Venus Express, όμως, αποκάλυψε ότι ο γειτονικός πλανήτης διέθετε κάποτε τεκτονικές πλάκες και ήταν γεωλογικά ενεργός με ενδείξεις ηφαιστειακής δραστηριότητας που πηγαίνουν πίσω το πολύ 2,5 εκατ. χρόνια, και ίσως συνεχίζεται έως σήμερα.

Η νεαρή Αφροδίτη δεν αποκλείεται να διέθετε ακόμα και ωκεανούς, που αργότερα χάθηκε. Όπως διαπίστωσε ο δορυφόρος, ακόμα και σήμερα μόρια νερού διασπώνται ψηλά στην ατμόσφαιρα και χάνονται στο Διάστημα.

Ακόμα, οι κάμερες του σκάφους κατέγραψαν μια γιγάντια δίνη στα σύννεφα περίπου 70 χλμ πάνω από το νότιο πόλο, η οποία παρουσιάζει ομοιότητες με τους κυκλώνες της Γης. Ο δορυφόρος κατέγραψε επίσης την ηλεκτρομαγνητική υπογραφή κεραυνών που πηγάζουν από τα παχιά σύννεφα θειικού οξέος.

Δύο άλλα μη αναμενόμενα νέα στοιχεία είναι ότι η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, η οποία περιστρέφεται με μεγάλη ταχύτητα γύρω από τον πλανήτη, μαστίζεται από ανέμους των οποίων η μέση ταχύτητα αυξήθηκε σε έξι χρόνια από τα 300 στα 400 χιλιόμετρα ανά ώρα.

Τέλος, από την εποχή που επισκέφθηκε τον πλανήτη η αποστολή Magellan πριν από 20 χρόνια, η διάρκεια της ημέρας στην Αφροδίτη μειώθηκε μυστηριωδώς κατά 6,5 λεπτά, πιθανώς λόγω αλληλεπίδραση με την παράξενη περιστρεφόμενη ατμόσφαιρα.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης