Πρώτη ανάπλαση οργάνου σε ζωντανό πειραματόζωο

Για πρώτη φορά βρετανοί επιστήμονες κατάφεραν μέσω της αναγεννητικής ιατρικής να αποκαταστήσουν πλήρως ένα όργανο σε ζωντανό πειραματόζωο. Το νέο επίτευγμα πρόκειται να ανοίξει τον δρόμο για εφαρμογή τέτοιων τεχνικών και στους ανθρώπους στο μέλλον.
Επανενεργοποίηση ενός φυσικού μηχανισμού
Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου «ξανάχτισε» τον θύμο αδένα σε πολύ ηλικιωμένα ποντίκια επανενεργοποιώντας έναν φυσικό μηχανισμό ο οποίος σταματά να λειτουργεί με την πάροδο του χρόνου. Ο θύμος αδένας είναι κάτω από τον λαιμό και είναι ένα εξειδικευμένο όργανο του ανοσοποιητικού συστήματος όπου ωριμάζουν τα Τ-λεμφοκύτταρα που αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στους «εισβολείς» του οργανισμού (μάλιστα τα Τ-λεμφοκύτταρα ονομάζονται έτσι εξαιτίας ακριβώς του γεγονότος ότι ωριμάζουν στον θύμο αδένα που λέγεται «thymus» στα αγγλικά).
Ο αναγεννημένος θύμος ήταν ίδιος από άποψη δομής αλλά και γενετικής σύνθεσης με εκείνον ενός νεαρού ποντικού, ανέφεραν οι επιστήμονες, ενώ συγχρόνως ήταν λειτουργικός. Τα ηλικιωμένα πειραματόζωα που έλαβαν την αναγεννητική θεραπεία άρχισαν να παράγουν περισσότερα Τ-κύτταρα. Μάλιστα ο θύμος αδένας που ήταν «προϊόν» της αναγεννητικής ιατρικής εμφάνιζε περισσότερο από διπλάσιο μέγεθος σε σύγκριση με εκείνο των ηλικιωμένων ποντικιών που δεν έλαβαν τη θεραπεία.
Στόχευση μιας και μόνο πρωτεΐνης
«Στοχεύοντας μια και μόνο πρωτεΐνη καταφέραμε να αναστρέψουμε σχεδόν ολοκληρωτικά τη συρρίκνωση του θύμου αδένα που προκαλείται εξαιτίας της ηλικίας» δήλωσε η Κλερ Μπλάκμπερν από το Κέντρο Αναγεννητικής Ιατρικής του Εδιμβούργου (ανήκει στο Ιατρικό Συμβούλιο Ερευνας, MRC) που ήταν επικεφαλής της νέας μελέτης και προσέθεσε: «Τα ευρήματά μας μαρτυρούν ότι η στόχευση του ίδιου ‘μονοπατιού’ στους ανθρώπους θα μπορούσε να βελτιώσει τη λειτουργία του θύμου αδένα και εν τέλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος σε ηλικιωμένους ασθενείς ή σε άτομα με κατασταλμένο ανοσοποιητικό σύστημα».
Η ερευνήτρια προσέθεσε πάντως πως αν και τα ποντίκια που έλαβαν τη θεραπεία αποδείχθηκε ότι παρήγαγαν περισσότερα Τ-κύτταρα, δεν αποδείχθηκε αν το ανοσοποιητικό τους σύστημα ενισχύθηκε. Τόνισε επίσης ότι προτού η τεχνική δοκιμαστεί στον άνθρωπο, είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν περισσότερα πειράματα σε ζώα ώστε να διασφαλιστεί ότι η διαδικασία αναγέννησης είναι πλήρως ελεγχόμενη.
Ο θύμος πρώτο «θύμα» της γήρανσης
Ο θύμος αδένας είναι το πρώτο όργανο που «γερνά» μαζί με τον άνθρωπο. Η συρρίκνωσή του λόγω του χρόνου αποτελεί έναν από τους κύριους λόγους που το ανοσοποιητικό σύστημα γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό και δεν θα μπορούσε να πολεμήσει τις λοιμώξεις στα άτομα μεγάλης ηλικίας.
Η ομάδα της δρος Μπλάκμπερν δήλωσε με δημοσίευσή της στο επιστημονικό έντυπο «Development», ότι στο πλαίσιο της μελέτης της στόχευσε την πρωτεΐνη FOXN1 η οποία ελέγχει τον τρόπο με τον οποίον ενεργοποιούνται βασικά γονίδια του θύμου αδένα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικώς τροποποιημένα ποντίκια με σκοπό να αυξήσουν τα επίπεδα της πρωτεΐνης με χρήση χημικών σημάτων. Μέσω αυτής της διαδικασίας έδωσαν ουσιαστικώς εντολή στα ανώριμα κύτταρα του θύμου αδένα – παρόμοια με τα βλαστικά κύτταρα – να «ξαναχτίσουν» το όργανο των ηλικιωμένων ζώων.
Σύμφωνα με τον Ρομπ Μπακλ, επικεφαλής σε ό,τι αφορά την αναγεννητική ιατρική του MRC, η επιτυχία αναγέννησης του θύμου αδένα στα ποντίκια μαρτυρεί ότι η αναγέννηση οργάνων στα θηλαστικά θα μπορούσε να επιτευχθεί με παρέμβαση σε μια και μόνο πρωτεΐνη. Ο ειδικός επεσήμανε ότι το επίτευγμα αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντική επίδραση και σε άλλα πεδία της αναγεννητικής βιολογίας.
Βήμα Science