Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, παρουσίασε σήμερα νέα πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Προβλέπει περικοπές 204 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, που αντιστοιχούν περίπου στο 10% της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρουσίαση έγινε ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, την Πέμπτη 26 και την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου.
Την πρότασή του την χαρακτήρισε «καλή βάση για την επίτευξη συμφωνίας» ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Όπως τόνισε, επιδιώκει να συνδυάσει τη χρηματοδότηση των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων της ΕΕ με τη διατήρηση των παραδοσιακών ευρωπαϊκών πολιτικών και τον περιορισμό των εθνικών συνεισφορών. Η νέα πρόταση, είπε, διαμορφώθηκε έπειτα από διμερείς διαβουλεύσεις με όλα τα κράτη-μέλη. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι μπορεί να αποτελέσει βάση για την προσέγγιση των θέσεων των κρατών-μελών και για τελική συμφωνία πριν από το τέλος του 2026.
Περισσότερα κονδύλια για την άμυνα
Σε σχέση με τον προϋπολογισμό που ισχύει για την περίοδο 2021-2027, η πρόταση του Κόστα ανεβάζει τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα κατά 120% και εκείνα για την άμυνα κατά 232%. Η χρηματοδότηση που κατευθύνεται στα κράτη-μέλη για τη μετανάστευση και την προστασία των συνόρων διπλασιάζεται. Για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της ΕΕ προβλέπεται αύξηση 23%.
Οι περικοπές εστιάζουν στις περιφερειακές δαπάνες της ΕΕ, γνωστές ως πολιτική συνοχής. Η κίνηση έχει σκοπό να κατευνάσει τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, με πρωταγωνίστριες τη Γερμανία και την Ολλανδία. Εκείνες, ωστόσο, εξακολουθούν να ζητούν περικοπές εκατοντάδων δισ. ευρώ, προκειμένου να περιοριστεί η αύξηση των εθνικών συνεισφορών.
Η πρόταση του Κόστα αποτελεί σημαντικό πλήγμα για ομάδα 17 χωρών της Ανατολικής και της Νότιας Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Ιταλία και η Ισπανία. Οι χώρες αυτές είχαν απορρίψει, μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, το ενδεχόμενο περικοπών στην πολιτική συνοχής.
Ο Κόστα δήλωσε ότι τα κονδύλια για την Κοινή Αγροτική Πολιτική θα παραμείνουν αμετάβλητα, επιχειρώντας να εμφανίσει την πρόταση ως συμβιβασμό ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Στην ίδια λογική υπογράμμισε ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η πολιτική συνοχής μένουν βασικές προτεραιότητες, αφού το νέο ταμείο που θα τις στηρίζει παραμένει το μεγαλύτερο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Νέος φόρος στις μεγάλες επιχειρήσεις του ψηφιακού τομέα
Η πρόταση αυξάνει επίσης κατά 57% τη χρηματοδότηση του ερευνητικού προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» (Horizon Europe) και κατά 25% εκείνη του Erasmus. Θέτει, παράλληλα, στόχο να κατευθυνθεί το 35% των δαπανών των ευρωπαϊκών προγραμμάτων σε δράσεις για το κλίμα και το περιβάλλον.
Για πρώτη φορά προβλέπεται από την αρχή χρηματοδότηση για την προσιτή στέγαση, ιδίως σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση. Τίθεται και στόχος το 14% των εθνικών και περιφερειακών κονδυλίων να συμβάλλει στην επίτευξη των κοινωνικών στόχων της ΕΕ.
Ως προς τις εθνικές συνεισφορές, ο Αντόνιο Κόστα ανέφερε ότι η πρότασή του επιδιώκει να τις κρατήσει κοντά στα σημερινά επίπεδα. Ο μέσος όρος τους αναμένεται να αυξηθεί από το 0,80% στο 0,82% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος των κρατών-μελών.
Για να περιοριστεί η επιβάρυνση των κρατών-μελών, προτείνει επίσης φόρο 3% επί του ετήσιου κύκλου εργασιών των μεγάλων επιχειρήσεων του ψηφιακού τομέα. Διαβεβαίωσε ότι ο φόρος αυτός «δεν στρέφεται εναντίον καμίας συγκεκριμένης επιχείρησης ή χώρας».
Έμφαση δίνεται και στη δημιουργία πέντε νέων πηγών ιδίων πόρων για τη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Οι πηγές αυτές είναι τα έσοδα από τις ψηφιακές υπηρεσίες μεγάλων επιχειρήσεων, ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), τα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, τα προϊόντα καπνού και το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Ο Κόστα εκτίμησε ότι οι νέες πηγές, μαζί με τις ήδη υπάρχουσες, θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Η εισαγωγή των ιδίων πόρων που συνδέονται με το ETS και τα προϊόντα καπνού θα γίνει σταδιακά, ώστε να περιοριστούν οι δυσανάλογες επιπτώσεις στα κράτη-μέλη που επηρεάζονται περισσότερο.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ακόμη ότι οι εργασίες θα συνεχιστούν πάνω στην πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη δημιουργία νέου ιδίου πόρου από τα κρυπτοστοιχεία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κληθεί να εξετάσει πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος.

































