Εδώ και αρκετά χρόνια η ευρωπαϊκή αγορά εργασίας αντιμετωπίζει μια βαθιά δομική ανισορροπία. Η αναντιστοιχία ανάμεσα στη ζήτηση των εργοδοτών και στη διαθεσιμότητα εργαζομένων με τις κατάλληλες δεξιότητες έχει οξυνθεί δραματικά, με συνέπειες για την οικονομική ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Πρόσφατες αναλύσεις και εκθέσεις οργανισμών, όπως ο ΟΟΣΑ, δείχνουν ποιες θέσεις μένουν δύσκολες για τις επιχειρήσεις και τους δημόσιους φορείς, αλλά και ποιες ειδικότητες εμφανίζουν υπερπροσφορά ή στελεχώνονται αισθητά ευκολότερα.
Υγεία, εκπαίδευση και τεχνολογία: οι θέσεις που καλύπτονται δυσκολότερα
Στην κορυφή των επαγγελματικών κατηγοριών με τις μεγαλύτερες ελλείψεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκονται τρεις πυλώνες: η υγεία, η εκπαίδευση και οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνιών (ICT).
Η έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού αποτελεί πλέον κρίσιμο πρόβλημα σε τουλάχιστον 21 ευρωπαϊκές χώρες. Σε 13 από αυτές, δάσκαλοι και καθηγητές περιλαμβάνονται στις πέντε ειδικότητες με τη δυσκολότερη εύρεση προσωπικού. Το φαινόμενο δεν αποδίδεται μόνο στις αμοιβές. Ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συνθήκες εργασίας, η απουσία επαγγελματικής αυτονομίας και τα περιορισμένα περιθώρια καριέρας βαραίνουν καθοριστικά στο να χάνει το επάγγελμα την ελκυστικότητά του.
Ο τομέας της υγείας δέχεται πρωτοφανείς πιέσεις. Ελλείψεις γιατρών και νοσηλευτών καταγράφονται σε 23 από τις 27 χώρες της μελέτης. Η γήρανση του πληθυσμού στην Ευρώπη αυξάνει απότομα τη ζήτηση για υπηρεσίες υγείας και φροντίδα ηλικιωμένων, ενώ το υπάρχον προσωπικό εξαντλείται.
Ο αυξημένος φόρτος, οι υποχρεωτικές υπερωρίες λόγω υποστελέχωσης, τα υψηλά ποσοστά επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) και τα ανησυχητικά περιστατικά βίας κατά επαγγελματιών υγείας καθιστούν τον κλάδο λιγότερο ελκυστικό σε βάθος χρόνου. Ο χρόνος που χρειάζεται για την εκπαίδευση νέων γιατρών και νοσηλευτών σημαίνει, επιπλέον, ότι η κρίση δεν λύνεται άμεσα.
Δυσεύρετοι καταγράφονται και οι επαγγελματίες της τεχνολογίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού, σε 18 χώρες.
Οι ειδικότητες που δυσκολεύουν την Ελλάδα
Στην Ελλάδα, ως δύσκολοι προς κάλυψη καταγράφονται οι ειδικοί και επαγγελματίες της τεχνολογίας, οι επαγγελματίες που υποστηρίζουν τεχνικά και επιστημονικά έργα, καθώς και οι οικοδόμοι και τεχνίτες κατασκευών.
Για τις περισσότερες χώρες, τα στοιχεία αφορούν το 2024.
Οι θέσεις που καλύπτονται ευκολότερα
Αντίθετη εικόνα εμφανίζουν τομείς που δεν απαιτούν μακρόχρονες εξειδικευμένες ακαδημαϊκές σπουδές ή όπου η προσφορά εργατικού δυναμικού παραμένει σταθερή.
Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία, ανειδίκευτοι εργάτες εντοπίζονται σχετικά εύκολα σε 21 χώρες. Ακολουθούν οι βοηθοί παρασκευής τροφίμων σε 12 χώρες και οι λοιποί υπάλληλοι γραφείου σε 11.
Επάρκεια ή μεγαλύτερη ευκολία στελέχωσης εμφανίζουν οι υπάλληλοι πωλήσεων και το προσωπικό γενικών καθηκόντων γραφείου σε περίπου 15 χώρες.
Από πού προκύπτουν οι αποκλίσεις
Η Ευρώπη γερνάει με γρήγορους ρυθμούς. Οι ανάγκες για φροντίδα υγείας και κοινωνική πρόνοια εκτοξεύονται, την ώρα που συρρικνώνονται τα ηλικιακά στρώματα που παραδοσιακά θεωρούνται παραγωγικά.
Προσφορά και ζήτηση διαφέρουν έντονα από κράτος-μέλος σε κράτος-μέλος. Οι επαγγελματίες ICT εμφανίζουν ελλείψεις σε πολλές αγορές, όμως σε χώρες όπως η Αυστρία, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφεται σχετική ισορροπία ή και πλεόνασμα προσφοράς στον ίδιο κλάδο.
Η τεχνολογία δημιουργεί κενά σε ορισμένους τομείς. Ταυτόχρονα, η ραγδαία άνοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης ενδέχεται μελλοντικά να περιορίσει τη ζήτηση για ορισμένες κατηγορίες προγραμματιστών ή για θέσεις εισαγωγικού επιπέδου στην πληροφορική, αλλάζοντας εκ βάθρων τους κανόνες του κλάδου.

































