ΚΑΙΡΟΣ · LIVE17.5°CΣχεδόν αίθριος59% υγρασίαLive cam Αστεροσκοπείο Πεντέλης
ΑΡΧΙΚΗ
pentelikonews.gr Ελλάδα
Διαβάστε τις ειδήσεις μας μέσω RSS Βρείτε μας στο Facebook Βρείτε μας στο Google Plus Ακολουθήστε μας στο Twitter Επισκεφθείτε το κανάλι μας στο YouTube

Κινητοποιήσεις, ακροδεξιά και καταστολή στην πρώτη επταετία της Μεταπολίτευσης

Ημερομηνία: · Εμφανίσεις: 0

Κινητοποιήσεις, ακροδεξιά και καταστολή στην πρώτη επταετία της Μεταπολίτευσης

Το μεσημέρι της 23ης Ιουλίου 1974 ο στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης, ασκώντας τον ρόλο του Προέδρου της Δημοκρατίας μέσα στη δικτατορία, ρόλο εξαρχής αντιφατικό, κάλεσε στο προεδρικό μέγαρο εκπροσώπους της αστικής Δεξιάς και του Κέντρου της προδικτατορικής περιόδου. Τους ανήγγειλε τη μετάβαση σε πολιτική κυβέρνηση, δηλαδή το τέλος της Χούντας.

Η είδηση κυκλοφόρησε αμέσως παντού. Μισό εικοσιτετράωρο αργότερα, τα ξημερώματα της 24ης, χιλιάδες άνθρωποι υποδέχθηκαν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον συνόδευσαν από την άφιξή του από το Παρίσι έως την ορκωμοσία. Οι κάμερες της εποχής κράτησαν μία από τις πιο γνωστές και φορτισμένες εικόνες εκείνων των ημερών.

Στην ορκωμοσία του Καραμανλή, στη μέση διακρίνεται ο Φαίδων Γκιζίκης.

Χιλιάδες άλλοι, μόλις έγινε γνωστό το ανακοινωθέν του Γκιζίκη, βγήκαν αμέσως στους δρόμους. Ακολούθησαν πολύωρες αντιδικτατορικές διαδηλώσεις, από το Σύνταγμα ως την Πατησίων.

Τα ίδια ξημερώματα της 24ης, ενώ οι φακοί κατέγραφαν την ευφορία όσων υποδέχονταν την πολιτική αλλαγή που έφτανε αεροπορικώς, διαδηλωτές που φώναζαν «Η Χούντα στο απόσπασμα» δέχονταν ξύλο και καταδίωξη από την αστυνομία. Η ζώνη εκτεινόταν από την Αλεξάνδρας ως το Πολυτεχνείο.

Τα επόμενα χρόνια φάνηκε, με ιδιαίτερα οδυνηρό τρόπο, ότι δεν επρόκειτο για το τελευταίο ξέσπασμα της μίας επταετίας. Ήταν το εναρκτήριο, κυριολεκτικό λάκτισμα της επόμενης.

«Διά της βιαίας απωθήσεως»

Το ιστορικό ντοκιμαντέρ «Μαρτυρίες» του Νίκου Καβουκίδη ξαναήρθε πρόσφατα στην επικαιρότητα για τα πλάνα με την επιστροφή των εξόριστων από τη Γυάρο. Ανάμεσά τους ήταν και ο πρόσφατα εκλιπών Σπύρος Χαλβατζής.

Πρόκειται όμως για μία από τις λιγοστές στιγμές ευφορίας σε αυτό το ντοκουμέντο ιδιαίτερης σημασίας, που καλύπτει τον πρώτο ενάμιση χρόνο μετά την πτώση της Χούντας. Η κάμερα του Καβουκίδη κινείται από κινητοποίηση σε κινητοποίηση. Αποτυπώνει απεργίες πείνας και μαζικές διαδηλώσεις, σκηνές σκληρής καταστολής, μηνύματα απογοήτευσης από τον Νοέμβριο του 1974 και άλλα.

Στιγμιότυπο από τις «Μαρτυρίες» του Νίκου Καβουκίδη, του 1975.

Η ορμή των κινητοποιήσεων είχε ξεκινήσει ήδη πριν την εξέγερση του Πολυτεχνείου, από διαδηλώσεις λίγων εκατοντάδων ατόμων στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Η Χούντα δεν το θεώρησε αμελητέο σημάδι. Στα μέσα του 1972 εισήγαγε το νομοθετικό διάταγμα 2698, που επέτρεπε την ανεξέλεγκτα βίαιη διάλυση των δημόσιων συναθροίσεων.

Σύμφωνα με το διάταγμα, «ο εκπρόσωπος της Αστυνομικής Αρχής, παρουσία των εκπροσώπων της Διοικητικής και Δικαστικής τοιαύτης μετά γνώμην δε αυτών, διατάσσει την διάλυσιν της συναθροίσεως διά της χρήσεως, κατά την κρίσιν του, μετ’ εκτίμησιν της καταστάσεως, των προσφόρων προς τον σκοπόν τούτον μέσων, ιδία δε διά της βιαίας απωθήσεως, του καταιονισμού δι’ ύδατος, της αστυνομικής ράβδου ή των υποκοπάνων των όπλων, των δακρυογόνων ή ετέρων συναφών μέσων.»

Αν τα μέτρα αυτά δεν αποδώσουν, ο αρχιφύλακας μπορεί «να διατάξη την χρήσιν των όπλων υπό των ανδρών της δημοσίας δυνάμεως και των μετ` αυτών συμπραττόντων οργάνων. Η χρήσις των όπλων άρχεται δι’ εκφοβιστικής εις τον αέρα βολής, εάν δε και μετά τούτο δεν ήθελον αποσυρθή οι μετέχοντες της συναθροίσεως, συγχωρείται οιαδήποτε χρήσις των όπλων.»

Από την εισαγωγή του διατάγματος τον Μάιο του 1972 έως την κορύφωση της εξέγερσης του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973, οι προσπάθειες της Χούντας να καταστείλει τις αντιδράσεις δεν έφεραν ιδιαίτερο αποτέλεσμα.

Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις αρχίζουν να παρασύρουν ευρύτερες κοινωνικές ομάδες. Ακόμη και στο διάστημα από την επομένη της εξέγερσης έως τον Ιούλιο του 1974, που σημαδεύεται από την απροκάλυπτη και αχαλίνωτη ιωαννιδική τρομοκρατία, μια κοινωνική ορμή διατηρείται. Απελευθερώνεται, και αρχίζει να καταστέλλεται, ανήμερα της έναρξης της Μεταπολίτευσης.

Ακροδεξιά και Δημόσια Τάξη

Από τον Αύγουστο κιόλας του 1974 ο Σόλων Γκίκας, υπουργός Δημόσιας Τάξης, επιβάλλει καθολική απαγόρευση των συγκεντρώσεων σε όλη τη χώρα. Εκείνες τις ημέρες αφορούσαν το Κυπριακό. Μαζικές διαδηλώσεις γίνονται ωστόσο σε διάφορα σημεία, σε στήριξη ομάδας Κύπριων φοιτητών που έχουν ξεκινήσει απεργία πείνας. Η αστυνομία επιχειρεί να τις διαλύσει, κάποιες φορές με βία.

Η ίδια η τοποθέτηση του Γκίκα στο υπουργείο αρκούσε για να φανερώσει τις διαθέσεις της κυβέρνησης Καραμανλή. Στρατιωτικός, πρώην αρχηγός ΓΕΣ και για ένα διάστημα επικεφαλής του παραστρατιωτικού ΙΔΕΑ, προερχόταν από την ίδια δεξαμενή που ανέδειξε τους πραξικοπηματίες. Αυτό αποτυπώθηκε και στη σχετικά σύντομη, αλλά καθοριστική θητεία του στην ηγεσία των σωμάτων ασφαλείας.

Μέχρι σχετικά πρόσφατα, ορισμένοι ιστορικοί και ιστοριοδίφες εξακολουθούσαν να στηρίζουν τον Γκίκα. Υποστήριζαν, σε γενικές γραμμές, πως ο ίδιος αντιλαμβανόταν ότι η ομαλή μετάβαση στον κοινοβουλευτισμό απαιτούσε να αποφευχθεί πάση θυσία η μετωπική, άμεση και καθολική σύγκρουση με τον στρατό και με τα λοιπά σκέλη του αμερικανοκίνητου μηχανισμού που είχαν προκαλέσει την πολιτική ανωμαλία.

Η κυβέρνηση του Καραμανλή, το 1974.

Η αποχουντοποίηση είχε, εξάλλου, ως αναγκαία και ικανή συνθήκη τον περιορισμό της εξουσίας του στρατού στα πολιτικά πράγματα. Αυτό ενδεχομένως εξηγεί την ευνοϊκότερη στάση της κυβέρνησης Καραμανλή προς τους χουντικούς της Αστυνομίας Πόλεων, σε σύγκριση με εκείνους της Χωροφυλακής και της ΕΣΑ.

Το 2017 η Εφημερίδα των Συντακτών κυκλοφόρησε σε ένθετο την «έκθεση Γκίκα». Είναι πολυσέλιδο υπόμνημα που έστειλε ο πρώτος υπουργός Δημόσιας Τάξης της Μεταπολίτευσης τον Μάρτιο του 1976, δύο μήνες αφότου είχε παραδώσει το πόστο του στον Γεώργιο Σταμάτη.

Η έκθεση, με αποδέκτη τον ίδιο τον Καραμανλή, αποδείχθηκε ιδιαίτερα διαφωτιστική για τις σκέψεις και τις στοχεύσεις του Γκίκα. Όπως σχολιάζει και ο επιμελητής της έκδοσης, Τάσος Κωστόπουλος, η στόχευση του υπουργού που είχε αποχωρήσει φαίνεται να στρέφεται πολύ περισσότερο κατά της Αριστεράς παρά κατά της ακροδεξιάς εντός, εκτός και επί τα αυτά του στρατεύματος. Αυτό ισχύει ακόμη και αν ο ίδιος αναγνωρίζει ότι κύκλοι του στρατού συζητούν ενδεχόμενο νέου πραξικοπήματος σε Ελλάδα και Κύπρο, καθώς και απαγωγή του Καραμανλή.

Ολόκληρες μερίδες του ακροδεξιού παρακράτους, συμπεριλαμβανομένης της ΕΟΚΑ Β’, φαίνονται εκείνη τη φάση να έχουν αυτονομηθεί, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, από τους πρωταγωνιστές της επταετίας. Συνεχίζουν να δρουν, τυπικά ακέφαλες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η απόπειρα δολοφονίας του Βάσου Λυσσαρίδη στις 30 Αυγούστου 1974, δύο εβδομάδες μετά τον δεύτερο Αττίλα, που κατέληξε στον θάνατο του συνεπιβάτη του, Δώρου Λοΐζου.

Το ακροδεξιό παρακράτος στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο εκφράζεται μέσα από τη δράση της φασιστικής οργάνωσης «Νέα Τάξη», κατά λέξη μετάφραση της Ordine Nuovo. Η αντίστοιχη ιταλική οργάνωση είχε πραγματοποιήσει το 1969 πολύνεκρη βομβιστική επίθεση στην Πιάτσα Φοντάνα του Μιλάνου, την οποία επιχείρησε αρχικά να αποδώσει στην Αριστερά.

Πρωτοσέλιδο της ιταλικής Corriere Della Sera την επομένη της έκρηξης στην Πιάτσα Φοντάνα.

Μεταγενέστερες έρευνες για το αμερικανοκινούμενο παραστρατιωτικό δίκτυο επιχειρήσεων Stay Behind στην Ευρώπη υποστήριξαν, επιπλέον, ότι μέλη της Ordine Nuovo είχαν εκπαιδευτεί στα στρατόπεδα της Χούντας. Καταγεγραμμένη εκτενώς είναι και η τακτική παρουσία διαφόρων στελεχών της στην Ελλάδα, καθώς και η σχέση τους με τους Έλληνες νεοναζί.

Σήμερα είναι γνωστό ότι επικεφαλής της Νέας Τάξης ήταν ο Δημήτρης Ναστούλης, πρώην μέλος της Ordine Nuovo. Η δράση της τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης περιλαμβάνει καταδρομικές επιθέσεις με μαχαίρια κατά φοιτητών, συνθήματα σε τοίχους και εμπρησμούς σε γραφεία αριστερών οργανώσεων. Στις «Μαρτυρίες» του Καβουκίδη καταγράφεται και πολυπληθής αντιφασιστική διαδήλωση κατά της Νέας Τάξης.

Ο Γκίκας, παρ’ όλα αυτά, διαβεβαιώνει τον Καραμανλή, χωρίς να αφήνει περιθώριο αμφιβολίας, ότι η Νέα Τάξη είναι μύθευμα της αντιπολίτευσης. «Κίνδυνος από δήθεν οργανώσεις της δεξιάς ουδέποτεν ενεφανίσθη. Ατομικαί τινες δραστηριότητες εγένοντο αντικείμενον θορυβώδους εκμεταλλεύσεως εκ μέρους της αριστεράς συνοδοιπορίας», γράφει.

Για τον Γκίκα δεν είχαν σημασία ούτε οι σκέψεις για νέα πραξικοπήματα ούτε η νεοναζιστική βία. Εχθρός ήταν η «αριστερά συνοδοιπορία», που μεταξύ άλλων έκαμπτε το ηθικό των σωμάτων ασφαλείας με τις μαζικές διαδηλώσεις της. Το πόσο στρεβλή ήταν η εικόνα που επιχειρούσε να καλλιεργήσει φάνηκε στην πράξη, με την αιματηρή έξαρση της φασιστικής βίας στην υπόλοιπη δεκαετία του ’70.

Το απεργιακό κύμα

Δύο είναι τα βασικότερα συνθήματα της πρώιμης μεταπολιτευτικής περιόδου: «Δώστε τη Χούντα στο λαό» και «αυτοί πουλήσαν την Κύπρο μας». Δεν είναι όμως τα μόνα. Η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία ανοίγει με ένα πολύ παρατεταμένο «κόκκινο φθινόπωρο», ένα μαζικό κύμα απεργιών και κινητοποιήσεων. Απλώνεται από τους ταξιτζήδες ως τους βιομηχανικούς εργάτες και από τους αγρότες ως τους υπαλλήλους, και φυσικά στους φοιτητές και τους οικοδόμους.

Οι κινητοποιήσεις αυτές έχουν καταγραφεί εξαντλητικά στο βιβλίο «Νοέμβρης ’73: αυτοί οι αγώνες συνεχίζονται, δεν εξαγοράζονται, δεν δικαιώθηκαν» της Αυτόνομης Πρωτοβουλίας Πολιτών. Πρόκειται για την πιο συστηματική αποτύπωση όλων των κινητοποιήσεων στην Ελλάδα από το 1972 μέχρι το 1980.

Τόσο οι διαδηλώσεις με αιχμή το Κυπριακό και την αποχουντοποίηση όσο και οι εργατικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις αντιμετωπίζονται με λυσσαλέα βία από την αστυνομία, τουλάχιστον όπου τα σώματα ασφαλείας έχουν τη δυνατότητα. Σε πολλές περιπτώσεις οι αριθμοί των διαδηλωτών είναι τόσο μεγάλοι που δεν το επιτρέπουν.

Την πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου οι κινητοποιήσεις και οι εκδηλώσεις μνήμης ξεκινούν από τις 15 Νοεμβρίου. Στις 24 Νοεμβρίου η κεντρική φοιτητική πορεία για το Πολυτεχνείο συγκεντρώνει 1.000.000 κόσμο. Στο ενδιάμεσο έχουν διεξαχθεί και οι πρώτες εκλογές, τις οποίες κερδίζει με 54% η Νέα Δημοκρατία, υπό το βάρος του γνωστού «Καραμανλής ή τανκς».

Στα τέλη του 1974 και σε όλη τη διάρκεια του 1975 οι απεργίες εξαπλώνονται με φρενήρη ρυθμό. Δεν λείπουν και μάχιμες διαδηλώσεις, όπως εκείνη που κατέληξε στην προσωρινή κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας. Στις 23 Ιουλίου 1975, έναν χρόνο μετά την ανακοίνωση του Γκιζίκη και την πρόσκληση στον Καραμανλή, απεργία οικοδόμων καταλήγει σε πολύωρες οδομαχίες. Στην έκθεσή του αργότερα ο Γκίκας τη μνημονεύει ως συμβάν που δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Αύρες της αστυνομίας στην απεργία των οικοδόμων τον Ιούλιο του 1975.

Στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 1975 πρωταγωνιστούν οι απεργοί της χαρτοβιομηχανίας ΜΕΛ. Έχοντας ήδη συμπληρώσει δύο μήνες απεργίας, κατεβαίνουν από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα και πραγματοποιούν κοινές συνελεύσεις και εκδηλώσεις με τους φοιτητές. Στις 16 Νοεμβρίου επιστρέφουν στη Θεσσαλονίκη και μετέχουν στην πορεία για το Πολυτεχνείο. Η αντίστοιχη διαδήλωση της Αθήνας ξεπερνά το 1 εκατομμύριο κόσμου.

Στο μεταξύ η κυβέρνηση Καραμανλή, μέσω της Χωροφυλακής, έχει κηρύξει στις 12 Νοεμβρίου στρατιωτικό νόμο στα Τρίκαλα, ώστε να αποτρέψει τους αγρότες να κινηθούν με τα τρακτέρ προς την Αθήνα.

Οι απεργίες πυκνώνουν τόσο το επόμενο διάστημα ώστε, στις 30 Μαρτίου 1976, η κυβέρνηση Καραμανλή εισάγει τον αντιαπεργιακό νόμο 330. Ο νόμος διευκολύνει την κήρυξη απεργιών ως παράνομων. Σε αυτή την περίπτωση αίρεται η προστασία των συνδικαλιστών, επιτρέπεται η απόλυση απεργών χωρίς αποζημίωση και προβλέπονται χρηματική ποινή και φυλάκιση.

Το επόμενο διάστημα οι συγκρούσεις κλιμακώνονται. Τα όργανα της τάξης αναβαθμίζουν την επιθετικότητα των πρακτικών τους κατά των απεργών σε όλη τη χώρα, φτάνοντας πλέον και σε νυχτερινές εφόδους σε σπίτια για συλλήψεις. Δεν καταφέρνουν όμως να αποτρέψουν τις απεργίες, που συνεχίζουν να εξαπλώνονται πανελλαδικά. Η απεργία του Μαΐου κατά του νόμου της κυβέρνησης Καραμανλή διατηρεί για χρόνια το ρεκόρ της μεγαλύτερης εργατικής κινητοποίησης.

Στις αρχές του ίδιου μήνα δύο θάνατοι εξαγριώνουν και οξύνουν ακόμη περισσότερο το κοινό αίσθημα. Ο ένας είναι ο θάνατος του Αλέκου Παναγούλη σε «τροχαίο». Είχε έρθει σε σύγκρουση με πολιτικούς της Δεξιάς, καθώς εμφανιζόταν να κατέχει στοιχεία για τη συνεργασία τους με τη Χούντα. Στην κηδεία του παρευρίσκονται πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι.

Ο άλλος είναι ο θάνατος του 17χρονου Σιδέρη Ισιδωρόπουλου. Τον κυνηγά η αστυνομία ενώ κολλάει αφίσες αριστερής οργάνωσης και παρασύρεται από αυτοκίνητο στην Πειραιώς. Η αστυνομία επιχειρεί, χωρίς επιτυχία, να αποτρέψει τη μαζική πορεία.

Η απαγορευμένη πορεία για τον θάνατο του Σιδέρη Ισιδωρόπουλου.

Γενικά, παρά τη βιαιότητα, η λέξη «ανεπιτυχώς» συναντάται συχνά εκείνη την περίοδο στις προσπάθειες της αστυνομίας να διαλύσει τις διαδηλώσεις.

«Φτιάξτε τα ΜΑΤ»

Από τη συνέντευξη που έδωσε το 2004 ο Ηλίας Ψυχογιός στην ομάδα του Ιού της Ελευθεροτυπίας είναι γνωστό ότι η έγκριση του Καραμανλή για τη δημιουργία των ΜΑΤ βγήκε από δύο λέξεις: «φτιάξτε τα». Ο Ψυχογιός ήταν ο εμπνευστής και δημιουργός τους, σε συνεργασία με τον τότε γενικό γραμματέα και μετέπειτα υπουργό Δημόσιας Τάξης, Αναστάσιο Μπάλκο.

Στις «Μαρτυρίες» του Καβουκίδη διακρίνονται ήδη από το 1975 οι τεθωρακισμένες αύρες που χρησιμοποιούνται για την καταστολή κάθε είδους κινητοποίησης, καθώς και τα κράνη των αστυνομικών. Ως το 1976 οι πρώτες μονάδες των ΜΑΤ έχουν εξοπλιστεί και βρίσκονται στους δρόμους.

Η πρώτη ουσιαστική ήττα των διαδηλώσεων σημειώθηκε στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 1976. Η κυβέρνηση θέλησε να απαγορεύσει την πορεία και, ενώ δεν το κατάφερε, πέτυχε έναν από τους βασικούς στόχους της: να την εμποδίσει να πλησιάσει στην αμερικανική πρεσβεία. Αδειασμένη από την υποχωρητικότητα της αντιπολίτευσης, η διαδήλωση, αναιμική σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, σταματά και αυτοδιαλύεται στο Σύνταγμα. Η ΟΝΝΕΔ, η νεολαία της Νέας Δημοκρατίας, για πρώτη φορά αφήνει τα προσχήματα και δεν μετέχει.

Αντίστοιχα «απελευθερωμένη» από τα προσχήματα εμφανίζεται και η κυβέρνηση. Οι αύρες και τα ΜΑΤ επεμβαίνουν με βία εναντίον οποιουδήποτε κινητοποιείται στη χώρα το επόμενο διάστημα. Ο Καραμανλής δηλώνει ρητά ότι προτίθεται να σφίξει ακόμη περισσότερο το πλαίσιο κατά των απεργιών. Έχουν προηγηθεί δικαστικές διώξεις και συλλήψεις νοσοκομειακών γιατρών. Σε κοινοβουλευτική αντιπαράθεση με τους αρχηγούς της αντιπολίτευσης, σημειώνει ότι «πολλοί φαίνονται να λησμονούν ότι η Ελλάς αντιμετωπίζει κρίσιμα εθνικά θέματα».

Το κρεσέντο της καταστολής κορυφώνεται την ίδια χρονιά, με την καθολική απαγόρευση της πορείας του Πολυτεχνείου, με πρόσχημα τις εκλογές που έχουν προκηρυχθεί για τις 20 Νοεμβρίου 1977. Οι οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς επιχειρούν να σπάσουν την απαγόρευση και δέχονται επίθεση, ξυλοδαρμό και συλλήψεις από τα ΜΑΤ.

Οι εκλογές διεξάγονται και ο Καραμανλής ανανεώνει την εντολή του με 12 μονάδες λιγότερες από τις εκλογές του 1974. Λίγες μέρες μετά, η κυβέρνηση απαγορεύει την πορεία που έχει σχεδιάσει η ΕΦΕΕ προς την αμερικανική πρεσβεία. Ο κόσμος που συγκεντρώνεται στο Πολυτεχνείο φτάνει ως τα Χαυτεία, όπου δέχεται μία από τις πιο βάναυσες επιθέσεις που έχουν εξαπολύσει ως τότε οι αύρες και τα ΜΑΤ. Δεν χρειάζεται πλέον ούτε το πρόσχημα της διεξαγωγής των εκλογών.

Η εποχή της αστυνομοκρατίας

Η αναβαθμισμένη αστυνομία αρχίζει να εμφανίζεται και εκτός διαδηλώσεων, καλεσμένη από διάφορους πρόθυμους για επιδείξεις πυγμής κατά της μαθητικής και φοιτητικής απείθειας σε σχολεία και σχολές. Απεργίες και διαδηλώσεις διαλύονται με απροκάλυπτη βία. Αυτό δεν αρκεί για να τις εξαφανίσει, η ορμή τους όμως μειώνεται αισθητά.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Καραμανλή φέρνει τον Μάιο του 1978 τον αντιτρομοκρατικό νόμο 774. Ο νόμος δίνει, στην ουσία, τη δυνατότητα να δικάζονται ως τρομοκρατική οργάνωση ακόμη και απλοί διαδηλωτές.

Χτυπώντας ανελέητα, με το μαστίγιο, ό,τι διατηρεί την ορμή του αντιδικτατορικού αγώνα, ο Καραμανλής αποφασίζει παράλληλα, τον Νοέμβριο του 1978, να χρησιμοποιήσει και το καρότο. Υπό το βάρος της δημοσκοπικής ανόδου του ΠΑΣΟΚ, που μόλις έχει κερδίσει τον Δήμο της Αθήνας με τον Δημήτρη Μπέη, αποδέχεται το Πολυτεχνείο ως εθνική γιορτή. Στις 17 Νοεμβρίου εκπρόσωποι όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, πλην της φιλοχουντικής Εθνικής Παράταξης, μαζί με τον πρόεδρο της Βουλής, καταθέτουν στεφάνι στη μνήμη των νεκρών.

Στους εορτασμούς για το Πολυτεχνείο το 1978, αριστερά ο τότε πρόεδρος της ΕΦΕΕ, Χρήστος Παπουτσής, και δεξιά ο τότε υφυπουργός Παιδείας του Καραμανλή, Χάρης Καρατζάς.

Την ίδια στιγμή η διαδήλωση είναι πιο ασθενής από ποτέ. Το φοιτητικό κίνημα έχει αρχίσει να υποχωρεί υπό το βάρος της καταστολής. Αυτό αποτυπώνεται και στον ζήλο της κυβέρνησης Καραμανλή να περάσει τον νόμο 815, που προβλέπει ανώτατο όριο φοίτησης «για να λυθεί το πρόβλημα των αιώνιων φοιτητών» και εντατικοποίηση των σπουδών. Σε αντίστοιχες απόπειρες να νομοθετηθεί κάτι τέτοιο, η κυβέρνηση είχε αναγκαστεί να υποχωρήσει υπό το βάρος των αντιδράσεων.

Λίγο μετά τη νίκη της επί των συμβολισμών του Πολυτεχνείου, που προοδευτικοί αρθρογράφοι στον Τύπο καταγγέλλουν ως «διαστρέβλωση», η κυβέρνηση εξαπολύει ανενόχλητη τα ΜΑΤ κατά των αγροτών στην Καρδίτσα και αργότερα στο Αγρίνιο, στη Λάρισα και αλλού.

Στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου 1979, σε έντεκα περιοχές της χώρας, τα ΜΑΤ, κάποιες φορές με τη συνδρομή φασιστικών ομάδων, προχώρησαν σε μπαράζ προκλητικών ενεργειών κατά αγωνιστών της Αντίστασης στην Κατοχή. Στο Περιστέρι τραυματίστηκε από φασίστες της ΕΝΕΠ ένα επτάχρονο παιδί. Σε πολλά μέρη συνελήφθησαν αδικαιολόγητα μέλη της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Η αστυνομία επιβάλλει επίσης αδικαιολόγητη απαγόρευση στην πορεία της Πρωτομαγιάς, περιορίζοντάς τη στο εσωτερικό του Πεδίου του Άρεως. Ακολουθούν παρατεταμένες συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή. Τους επόμενους μήνες απαγορεύει, αντίστοιχα, όλες τις διαδηλώσεις που καλούν εργατικά σωματεία και σύλλογοι παραγωγών σε όλη τη χώρα, ενώ συνεχίζει να επιτίθεται με τα ΜΑΤ σε κάθε κινητοποίηση.

Το φοιτητικό κίνημα αρχίζει να ενεργοποιείται ξανά κατά του νόμου 815, ενώ οξύνεται η διαμάχη για το πανεπιστημιακό άσυλο. Οι φοιτητές πραγματοποιούν πορείες για την υπεράσπισή του. Καραμανλικοί και χουντικοί πρυτάνεις απευθύνονται στην κυβέρνηση και ζητούν την ολοκληρωτική κατάργησή του. Τον Οκτώβριο το πετυχαίνουν στην πράξη: μετά τη διάλυση φοιτητικής διαδήλωσης από τα ΜΑΤ, καταλαμβάνεται η Νομική και η κατάληψη σπάει από τους κρανοφόρους. Πολλοί φοιτητές καταλήγουν στο νοσοκομείο.

Οι καταλήψεις, παρ’ όλα αυτά, πληθαίνουν. Εκεί εντείνεται και το προϋπάρχον ρήγμα ανάμεσα στην ΚΝΕ και την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά. Οι συγκρούσεις που ξεσπούν μεταξύ τους στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 1979 εκτείνονται σε όλη την περιοχή και καταλήγουν σε σοβαρούς τραυματισμούς. Είναι η εποχή που γεννιέται ο όρος «ΚΝΑΤ», ιδίως μετά τον Δεκέμβρη, όταν η μάχιμη ομάδα της ΚΝΕ, με επικεφαλής τον γνωστό Μαλάμη, επιτίθεται στην κατάληψη του Χημείου.

Τον Ιανουάριο του 1980 η Ε.Ο. 17 Νοέμβρη σκοτώνει στο Παγκράτι τον υποδιοικητή των ΜΑΤ και τον οδηγό του. Η ανάληψη ευθύνης φέρει τον τίτλο «φόλα στα κοπρόσκυλα των ΜΑΤ, τα ΜΑΤ είναι οι βασανιστές του Καραμανλή».

Η ακραία βία κατά αγροτών και φοιτητών συνεχίζεται. Ανάμεσα στα δεκάδες περιστατικά καταστολής, στις 8 Μαρτίου 1980 τα ΜΑΤ χτυπούν στη Θεσσαλονίκη πορεία γυναικών που διαδήλωνε για ίσα δικαιώματα.

Μέχρι τον Μάιο του 1980 η κυβέρνηση Καραμανλή έχει αποτύχει στην αποχουντοποίηση, ταλανίζεται από σειρά σκανδάλων και η διάχυτη κοινωνική δυσαρέσκεια δείχνει ότι βρίσκεται σε αποδρομή. Ο ίδιος ο Καραμανλής καταφεύγει στην προεδρία της Δημοκρατίας και παραδίδει την πρωθυπουργία στον Γεώργιο Ράλλη.

Η επέτειος του Πολυτεχνείου το 1980.

Η θητεία του Ράλλη ξεκινά με έντονες συγκρούσεις διαδηλωτών και ΜΑΤ σε όλη τη χώρα. Κλιμακώνεται στην επέτειο του Πολυτεχνείου της ίδιας χρονιάς, όταν άνδρες των ΜΑΤ ξυλοκοπούν μέχρι θανάτου την 21χρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου και τον 24χρονο φοιτητή Ιάκωβο Κουμή. Η τελευταία επέτειος του Πολυτεχνείου πριν την «Αλλαγή» βάφεται με αίμα.

Έναν χρόνο αργότερα, με το ΠΑΣΟΚ να έχει μόλις κερδίσει τις εκλογές του Οκτωβρίου του 1981, οι πορείες μνήμης για το Πολυτεχνείο είναι μαζικότατες σε όλη τη χώρα και έχουν εορταστικό χαρακτήρα. Ραδιόφωνα και τηλεοράσεις αφιερώνουν εκπομπές στην εξέγερση, με μαρτυρίες των πρωταγωνιστών.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στην επέτειο του Πολυτεχνείου του 1985, ο αστυνομικός Αθανάσιος Μελίστας δολοφονεί εν ψυχρώ τον 15χρονο Μιχάλη Καλτεζά. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν αποδέχεται την παραίτηση του υπουργού Δημόσιας Τάξης, Μένιου Κουτσόγιωργα.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter:
ΚΑΙΡΟΣ LIVE
ARTICLES
· Strong magnitude 6.9 earthquake hits Russia's Kamchatka
· Meat eaters more likely to reach 100, with a catch
· Ukraine poll on the winter ahead, concessions, and voting intention
· A narcissistic abuser falls for power, not for you
· Fitch keeps France's credit rating at A+ with a stable outlook
· How the EU will help popular tourist destinations limit short-term rentals
· New York: Police fatally shoot 49-year-old woman after she stabbed passers-by
· A quantum battery that charges faster as it grows
· Who is this 17-year-old "Superman of the forests" putting out fires in Indonesia?
· Hospitalized King of Norway sees his health worsen because of a blood disease
VIDEO NEWS


ΟΜΟΡΦΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΞΕΝΑ
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ
TV - ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Περισσότερα
DOWNLOADS
- Περισσότερα >
ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΣΕΙΣΜΩΝ

Live γραφική ενημέρωση για τους σεισμούς στην Ελλάδα
DRONE VIDEOS
Drone videos από πολλές περιοχές της Ελλάδας.
Τα πιο πρόσφατα:
· Θεσσαλονίκη
· Καλαμάτα
· Λουτράκι
· Λίμνη Στράτου
· Αγρίνιο
· Τρίκαλα
· Μετέωρα
» Περισσότερα


Ειδήσεις



Ειδήσεις από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων



Copyright 2010-2026 © pentelikonews.gr
Privacy Policy and Cookie Policy - Πολιτική απορρήτου και cookies