Ορισμένες ιστορικές μορφές μένουν στα σχολικά βιβλία και στη συλλογική μνήμη αποκλειστικά με τα πιο μελανά χρώματα. Καταγράφονται ως πρωταγωνιστές μιας στυγνής δικτατορίας και ως σύμβολα βίας και αυταρχισμού.
Ο Πάνος Σουβαλιώτης, ανιψιός του διαβόητου χουντικού αξιωματικού Νικόλαου Ντερτιλή, προχωρά σε μια σπάνια εξομολόγηση με βαθιά ανθρώπινο τόνο. Μιλά για το ασήκωτο βάρος της διπλής ταυτότητας ενός ανθρώπου που υπήρξε ταυτόχρονα στοργικός θείος και αδίστακτος δολοφόνος.
Νύχτα χαραγμένη στη μνήμη της Ελλάδας
Συμπληρώνονται 53 χρόνια από τη φρικτή νύχτα του Νοεμβρίου του 1973. Τότε τα τανκς της χούντας εισέβαλαν στο Πολυτεχνείο και ο Νικόλαος Ντερτιλής βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της καταστολής της φοιτητικής εξέγερσης.
Όπως θυμίζει ο ανιψιός του, εκείνος οδήγησε το τάγμα των αρμάτων μάχης στην πανεπιστημιούπολη. Γκρέμισε την ιστορική πύλη και άρχισε να πυροβολεί αδιακρίτως κατά των φοιτητών.
Στην περιγραφή του, ο θείος του φέρεται να καυχήθηκε στον οδηγό του για την ευστοχία του.
«Αυτός ήταν ο θείος μου. Ήταν ένας βάναυσος δικτάτορας και δολοφόνος», γράφει ο Αντρέας Σουβαλιώτης.
Από τη μία πλευρά στέκεται η σκληρή πολιτική και ιστορική πραγματικότητα. Από την άλλη μένουν οι προσωπικές αναμνήσεις ενός παιδιού.
Σε άλλο σημείο της ανάρτησής του αναφέρει: «Για μένα, όμως, όταν ήμουν μικρό παιδί, ήταν απλά ο αγαπημένος μου θείος. Με αγαπούσε πραγματικά. Και αυτό ήταν το μόνο που ήξερα, το μόνο που καταλάβαινα γι’ αυτόν».
Ο Ντερτιλής πέθανε στη φυλακή πριν από περίπου δώδεκα χρόνια. Δεν μετάνιωσε ποτέ για τις πράξεις του.
Στην πύλη του Πολυτεχνείου που έμεινε κατεστραμμένη
Το πιο συγκλονιστικό σκέλος της ιστορίας συνδέεται με τις επισκέψεις του Σουβαλιώτη στην Αθήνα. Κάθε φορά που βρίσκεται στην ελληνική πρωτεύουσα, ακόμη και σήμερα, στέκεται μπροστά στην κατεστραμμένη πύλη του Πολυτεχνείου. Η πύλη έχει μετατραπεί σε ζωντανό μνημείο.
Κοιτάζοντας το σκουριασμένο, μπερδεμένο μέταλλο, προσπαθεί να συμφιλιώσει την πιο παράλογη και εξωπραγματική σύγκρουση στην καρδιά και στο μυαλό του. «Ήταν ο θείος μου. Με αγαπούσε πραγματικά. Και ήταν ένας δολοφόνος».

































