Το ΔΝΤ αντίθετο στα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας για δημοσιονομική ευελιξία

Το ΔΝΤ εμφανίζεται αντίθετο στην πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία που ζητούν η Ιταλία και η Ελλάδα για να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή ακρίβεια. Την ίδια ώρα δέχεται ότι το ενεργειακό σοκ και η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων είναι οι παράγοντες που, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, πιέζουν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Ο νέος διευθυντής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ, Ματέους Στούρεκ, είναι σαφής ως προς τα δύο αιτήματα: για ενδεχόμενες εξαιρέσεις πρέπει να συνυπολογίζεται η δυναμική του χρέους. Την Πέμπτη, μιλώντας στα «ΝΕΑ» και σε μικρή ομάδα ανταποκριτών ευρωπαϊκών εντύπων στις Βρυξέλλες, αναγνώρισε ότι, μπροστά σε έναν τόσο «σημαντικό ενεργειακό κλυδωνισμό», είναι «απολύτως φυσικό» να λαμβάνονται μέτρα ανακούφισης από τις υψηλές τιμές.

Τα μέτρα, όμως, οφείλουν να είναι προσεκτικά στοχευμένα και προσωρινά και να διατηρούν τα σήματα που εκπέμπουν οι τιμές, ώστε η ζήτηση να προσαρμόζεται ανάλογα, είπε. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, πρόσθεσε, φαίνεται να απομακρύνονται από αυτόν τον κανόνα. Ο ίδιος απορρίπτει παρεμβάσεις όπως η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης ή του ΦΠΑ σε διάφορες πηγές ενέργειας.

Απαντώντας σε ερώτημα των «ΝΕΩΝ» για τα αιτήματα Ιταλίας και Ελλάδας, ανέφερε ότι στην Ιταλία, με δεδομένο το χρέος της, οποιοδήποτε μέτρο, ακόμη και όσα στοχεύουν στις αυξήσεις των τιμών ενέργειας, πρέπει να αντισταθμίζεται από παρεμβάσεις σε άλλους τομείς. Η διαδικασία σταθεροποίησης του δημόσιου χρέους, τόνισε, χρειάζεται να συνεχιστεί.

Ανεξάρτητα από εξαιρέσεις και από συμφωνίες για τον τρόπο εναρμόνισης με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, υπάρχουν υποκείμενες δυναμικές του χρέους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, δήλωσε. Η Ελλάδα μειώνει το δημόσιο χρέος της ακόμη περισσότερο και με ταχύτερους ρυθμούς από την Ιταλία, αν και το αρχικό επίπεδο ήταν πολύ υψηλότερο. Το πρωτογενές πλεόνασμά της είναι πιο εντυπωσιακό. Η βασική αρχή, ωστόσο, δεν αλλάζει: τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι βραχυπρόθεσμα, καλά στοχευμένα και σχεδιασμένα έτσι ώστε να προσαρμόζεται και η ζήτηση.

Το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος παραμένει, είπε. Μια περίοδος έντονου ψύχους, προειδοποίησε, θα οδηγούσε σε μείωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και σε νέα άνοδο των τιμών.

Τα ομόλογα

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν βρίσκονται αντιμέτωπες μόνο με τη διαπίστωση ότι «οι τιμές της ενέργειας θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν την οικονομία». Κατά τον αξιωματούχο του ΔΝΤ, η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων «είναι καμπανάκι κινδύνου» και συνιστά τον πιο πρόσφατο «ισχυρό κλυδωνισμό» που δέχεται η Ευρώπη.

Από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι αποδόσεις στις τέσσερις μεγαλύτερες χώρες της ευρωζώνης και στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αυξηθεί μεσοσταθμικά κατά 100 μονάδες βάσης, τόνισε. Εντονότερη είναι η άνοδος στις χώρες με τις πιο αδύναμες δημοσιονομικές θέσεις.

Καθώς η «αβεβαιότητα παραμένει υψηλή», η ανάπτυξη αναμένεται να μείνει «εύθραυστη και περιορισμένη». Το ΔΝΤ προβλέπει ότι στην ευρωζώνη, εξαιρουμένης της Ιρλανδίας, η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 1,2% φέτος και στο 1,1% του ΑΕΠ το 2027. Για τον πληθωρισμό εκτιμά ότι, παρότι έχει αυξηθεί σημαντικά, οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις μένουν προς το παρόν περιορισμένες.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Στούρεκ θεωρεί ότι, στη νομισματική πολιτική της ευρωζώνης, τα επιτόκια πρέπει να αυξηθούν κατά τουλάχιστον άλλες 25 μονάδες βάσης φέτος. Το 2027 ενδέχεται να απαιτηθεί περαιτέρω σύσφιγξη.

Ο συνδυασμός

Η Ευρώπη, κατά τον Στούρεκ, χρειάζεται μεταρρυθμίσεις και δημοσιονομική προσαρμογή. Το δημόσιο χρέος είναι ήδη υψηλό σε ορισμένες χώρες, ενώ η άνοδος των αποδόσεων θα αυξήσει τις δαπάνες για τόκους.

Οι περισσότερες χώρες, τονίζει, χρειάζονται συνδυασμό δημοσιονομικής εξυγίανσης και μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Αν οι πολιτικές δεν αλλάξουν, προειδοποιεί, το χρέος κινδυνεύει να βρεθεί σε μη βιώσιμη τροχιά.

Η Ευρώπη χρειάζεται επίσης ταχύτερη ανάπτυξη μέσω μεταρρυθμίσεων, είπε. Το δυνητικό προϊόν της βρίσκεται μόλις πάνω από το 1%, και αυτό, σημείωσε, είναι σίγουρα κακό νέο.

Στις μεταρρυθμίσεις, ο αξιωματούχος του ΔΝΤ πρότεινε πρώτα τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης, ώστε να οικοδομηθεί ανθεκτικότητα. Έπειτα, την προώθηση εγχώριων μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, προκειμένου να βελτιωθούν τα χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας στην Ευρώπη. Τρίτον, καθώς στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη το μοντέλο ανάπτυξης διατρέχει κίνδυνο, προτείνει συνετή δημοσιονομική πολιτική και μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα.

Ευρύτερα, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και της καινοτομίας στην Ευρώπη απασχολεί ιδιαίτερα το ΔΝΤ, που θα παρουσιάσει σχετική έκθεση την 1η Δεκεμβρίου.

Η Γαλλία

Για τη Γαλλία, ο Στούρεκ είπε ότι πρέπει να εγκρίνει τον προϋπολογισμό του 2027 το συντομότερο δυνατό. Οι εκλογές, εκτιμά, θα αποτελέσουν ευκαιρία να καθοριστεί η πορεία προς μια «απολύτως αναγκαία» δημοσιονομική προσαρμογή, ώστε το χρέος να τεθεί σε βιώσιμη τροχιά και να προωθηθούν μεταρρυθμίσεις.

Ως προς τις αποδόσεις των ομολόγων, θεωρεί ότι η κατάσταση στη Γαλλία «δεν παρουσιάζεται χειρότερη» από ό,τι σε ορισμένες άλλες μεγάλες χώρες. Μέχρι στιγμής η διαδικασία εξελίσσεται ομαλά, οι αγορές ομολόγων διαθέτουν ρευστότητα και ο τραπεζικός τομέας είναι ισχυρός. «Δεν μιλάμε για κρίση», επισημαίνει.

Σε άλλο ερώτημα των «ΝΕΩΝ», για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρώπης, υπενθύμισε τη θέση του ΔΝΤ: ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να χρηματοδοτεί σε μεγαλύτερο βαθμό τα ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, όπως την άμυνα και τις υποδομές.

Σε αρκετούς τομείς, είπε, η χρηματοδότηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι φθηνότερη, αποδοτικότερη και επωφελής για την Ένωση και για τα επιμέρους κράτη-μέλη. Αυτό ενδέχεται να απαιτεί ίδιους πόρους και, κατά περιπτώσεις, την έκδοση ευρωπαϊκού χρέους.

Προειδοποίησε, όμως, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς τους «φειδωλούς» όσο και προς τους «Φίλους της Συνοχής», ότι πρέπει να αποφευχθεί ο «εκτοπισμός» της χρηματοδότησης των κοινών αγαθών λόγω ενός περιορισμένου προϋπολογισμού, σε συνδυασμό με τη διατήρηση δαπανών που ενδεχομένως αποτελούν κατάλοιπα του παρελθόντος. Από αυτές, είπε, το όφελος σε κεντρικό επίπεδο είναι ελάχιστο.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow