Ενημέρωση ηλικιωμένων στα ΚΑΠΗ Παλαιού Φαλήρου για τηλεφωνικές απάτες και κλοπές

Λίγα λεπτά πριν από τις 12 το μεσημέρι της Τετάρτης, οι θαμώνες του Γ' ΚΑΠΗ Παλαιού Φαλήρου περνούσαν το αργόσυρτο πρωινό τους όπως το συνηθίζουν. Τάβλι και χαρτιά, μαθήματα αγγλικών, μουσική από ένα φορητό ραδιόφωνο, καφές και κουβέντα.

Οι ομιλητές στάθηκαν στα πρώτα 15 δευτερόλεπτα της κλήσης. Εκεί, είπαν, βρίσκεται το πιο κρίσιμο σημείο, γιατί τότε οι απατεώνες παίρνουν τον έλεγχο.

Η μέρα, όμως, δεν ήταν συνηθισμένη. Στελέχη του Τμήματος Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. βρέθηκαν στον χώρο, σε συνεργασία με τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου, για να ενημερώσουν τους παρευρισκόμενους για συνήθεις πρακτικές και μέτρα προφύλαξης απέναντι στις τηλεφωνικές απάτες και τις κλοπές.

Οι περίπου 40 ηλικιωμένοι της ήσυχης γειτονιάς στα νότια προάστια άκουσαν και είδαν πραγματικές υποθέσεις που έχει χειριστεί η αστυνομία. Από επιτήδειους που υποδύονται λογιστές, υπαλλήλους του ΔΕΔΔΗΕ και του ΟΤΕ ή ακόμη και αστυνομικούς, μέχρι κλέφτες που χτυπούν κουδούνια για να εντοπίσουν άδεια σπίτια και χρησιμοποιούν ειδικά εργαλεία διάρρηξης.

Τα στελέχη έστησαν υπολογιστή και προβολέα και ξεκίνησαν την παρουσίαση. Ένας από τους αστυνομικούς του «ελληνικού FBI» είπε ότι τίποτα δεν τους τρομάζει και τίποτα δεν τους αγχώνει. Ήρθαν για να τα εξηγήσουν, ώστε οι παρευρισκόμενοι να φύγουν σίγουροι. Αν από την επόμενη μέρα μάθει ότι κάποιος από αυτούς έπεσε θύμα, θα στεναχωρηθεί.

Τα πρώτα 15 δευτερόλεπτα και η τεχνητή νοημοσύνη

Στην ενημέρωση για τις τηλεφωνικές απάτες παρουσιάστηκαν ηχητικές συνομιλίες από πραγματικές περιπτώσεις εξαπάτησης. Τις έχει καταγράψει ο κοριός των Αρχών, έπειτα από νόμιμη επισύνδεση.

Όπως τόνισαν οι ομιλητές, το κρίσιμο παράθυρο είναι τα πρώτα 15 δευτερόλεπτα. Σε αυτό το διάστημα οι απατεώνες καταφέρνουν να πάρουν τον έλεγχο.

Ανάμεσα στα περιστατικά που ακούστηκαν υπήρχαν και παράξενα. Απατεώνες λένε ότι είναι από την ΑΑΔΕ και ότι ένα drone που πετάει πάνω από το σπίτι μπορεί να εντοπίσει μη δηλωμένα χρήματα. Άλλοι ισχυρίζονται ότι τα κοσμήματα κινδυνεύουν να λιώσουν από ραδιενέργεια. Μπορεί να ακούγονται αστείες αυτές οι ιστορίες. Είναι, όμως, πέρα για πέρα αληθινές.

Οι μέθοδοι όσων εξαπατούν αλλάζουν συνεχώς. Οι αστυνομικοί εξήγησαν ότι υπάρχουν υποθέσεις όπου η πρώτη τηλεφωνική επαφή είναι σκόπιμα φανερή ως απάτη. Έπειτα καλεί δεύτερος απατεώνας, παριστάνοντας τον αστυνομικό που ενημερώθηκε για την υποτιθέμενη πρώτη απόπειρα. Σε άλλες περιπτώσεις παγιδεύονται και τα δύο τηλέφωνα των θυμάτων. Οι κακοποιοί καλούν και στο σταθερό και στο κινητό, ώστε το θύμα να μην έχει τρόπο να επικοινωνήσει με οικεία πρόσωπα και να επιβεβαιώσει όσα του λένε, όπως ότι ο γιος ή η εγγονή χρωστάει χρήματα ή είχε κάποιο ατύχημα.

Σε αυτό συμβάλλει ιδιαίτερα και η εξέλιξη της τεχνολογίας. Γι' αυτό, κατά την παρουσίαση, έγινε ειδική αναφορά στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Για έναν άνθρωπο 70 ή 80 ετών μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβει την έννοια του ChatGPT. Τα στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. εξήγησαν, πάντως, ότι οι απατεώνες δεν δυσκολεύονται να μιμηθούν στο τηλέφωνο τη φωνή συγγενικών προσώπων.

Το κάνουν με ηχητικά αποσπάσματα από βίντεο που μπορεί να ανέβασε η οικογένεια ενός ηλικιωμένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ώστε να δημιουργήσουν σύγχυση στην τηλεφωνική επικοινωνία. Η οδηγία ήταν σαφής. Αν η κλήση έρχεται από άγνωστο αριθμό και ο καλών λέει ότι είναι ο γιος ή η κόρη, το τηλέφωνο κλείνει και ακολουθεί επικοινωνία στον πραγματικό αριθμό, για επιβεβαίωση.

Χρυσαφικά σε αλουμινόχαρτο και συμβουλές πρόληψης

Η συμβουλή των αστυνομικών προς τους παππούδες και τις γιαγιάδες του κοινού ήταν απλή. Όσο κι αν ταραχτούν από μια κλήση, να κλείνουν αμέσως το τηλέφωνο μόλις καταλάβουν κάτι περίεργο στην επικοινωνία και έπειτα να καλούν τα παιδιά, τα εγγόνια ή άλλο συγγενικό πρόσωπο. Κανείς δεν θα ζητήσει να μπουν χρυσαφικά σε αλουμινόχαρτο, είπαν. Δεν είναι φυσιολογικό. Επισήμαναν, όμως, ότι τα στατιστικά δείχνουν πολλές περιπτώσεις στις οποίες άνθρωποι, κυρίως ηλικιωμένοι, πείθονται πράγματι. Στη συνέχεια τους προέτρεψαν να ενημερώνουν το τοπικό αστυνομικό τμήμα για τον αριθμό που τους κάλεσε.

Οι θαμώνες του ΚΑΠΗ άκουγαν με προσοχή. Έκαναν ερωτήσεις και μοιράστηκαν προσωπικές ιστορίες. Όλοι έχουν στον κύκλο τους μια σχετική περίπτωση. Στα «ΝΕΑ» ο Γιώργος Γεωργιάδης μίλησε για μια παρουσίαση πολύ καλή και κατατοπιστική. Ξεχώρισε την αξία της για όσους δεν έχουν καμία προπαιδεία ή σχέση με τέτοια θέματα και πρόσθεσε ότι οι εξηγήσεις ήταν αναλυτικές.

Υπάρχει νομοθετική πρωτοβουλία ώστε οι τηλεφωνικές και οι ηλεκτρονικές απάτες να μετατρέπονται σε κακούργημα, ανεξάρτητα από την οικονομική ζημία.

Η παρουσίαση στο ΚΑΠΗ του Παλαιού Φαλήρου δεν περιορίστηκε στις τηλεφωνικές απάτες. Κάλυψε και τις κλοπές, ιδίως τις κλοπές σε σπίτια. Οι αστυνομικοί ανέφεραν ότι μια βασική πρακτική είναι να χτυπούν τα κουδούνια, για να δουν αν κάποιος βρίσκεται μέσα. Συμβούλεψαν τους παρευρισκόμενους να είναι ιδιαίτερα παρατηρητικοί, γιατί πολλές φορές από τους κλέφτες μπορεί να πέσουν εργαλεία ή άλλα αντικείμενα.

Η βασική συμβουλή αφορά την πρόληψη. Δεν μπαίνουν στο σπίτι άνθρωποι που δεν γνωρίζουμε, είπαν. Και κανείς δεν χρειάζεται να γνωρίζει, όσο κοντινός κι αν είναι, τι υπάρχει μέσα στο σπίτι και σε ποιο σημείο. Τα στελέχη της ΔΑΟΕ πρόσθεσαν ότι 9 στις 10 φορές τα πράγματα αφαιρούνται από τις ντουλάπες της κρεβατοκάμαρας. Συνέστησαν να κρατούνται στο σπίτι μόνο τα απαραίτητα και όχι μεγάλα χρηματικά ποσά.

Ξεκλείδωτη πόρτα μετράει ως ανοιχτή

Το κλείδωμα της πόρτας του σπιτιού απασχόλησε τη συζήτηση, με αρκετές ερωτήσεις. Η συμβουλή των πλέον ειδικών στελεχών της Αστυνομίας ήταν ότι μια ξεκλείδωτη πόρτα ισοδυναμεί με ανοιχτή. Προέτρεψαν τους ηλικιωμένους να κλειδώνουν ακόμη κι αν λείψουν για τρία λεπτά και, αν είναι δυνατόν, να κλειδώνουν και την πόρτα της πολυκατοικίας.

Σε σχετική ερώτηση, οι εισηγητές απάντησαν ότι καλές κλειδαριές είναι εκείνες των οποίων το κλειδί παράγεται μόνο από το εργοστάσιο και δεν μπορεί να βγει αντικλείδι από οπουδήποτε. Ο λόγος είναι ότι οι κλέφτες δυσκολεύονται περισσότερο να αποκτήσουν την τεχνογνωσία για να το αντιγράψουν. Οποιοσδήποτε επιπλέον εξοπλισμός ασφαλείας, όπως κάμερες ή φώτα, είναι καλοδεχούμενος, ανάλογα με τον προϋπολογισμό του καθενός.

Συχνά οι κακοποιοί δεν επιλέγουν σπίτια πρώτου ορόφου για να μπουν. Οι αστυνομικοί εξήγησαν ότι αυτό παρατηρείται γιατί, αν ακούσουν θόρυβο ή ειδοποιηθούν από τον τσιλιαδόρο ότι κάποιος έρχεται, ο χρόνος αντίδρασης είναι πολύ μικρός. Αντίθετα, στους πιο πάνω ορόφους, αν προκύψει κάτι απρόοπτο, συνήθως ανεβαίνουν στην ταράτσα, περιμένουν λίγο και ύστερα φεύγουν, για να μην τους πιάσουν επ' αυτοφώρω.

Ενημέρωση και στο Α' ΚΑΠΗ Παλαιού Φαλήρου

Εκτός από την εκδήλωση της Τετάρτης, το Τμήμα Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας είχε κάνει αντίστοιχη ενημέρωση και στο Α' ΚΑΠΗ Παλαιού Φαλήρου την Τρίτη. Στον Δήμο Παλαιού Φαλήρου σχετικές «εκπαιδεύσεις» ηλικιωμένων από την Αστυνομία πραγματοποιούνται τα τελευταία δύο χρόνια.

Ο δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου Γιάννης Φωστηρόπουλος δήλωσε στα «ΝΕΑ» πως για τον δήμο η ασφάλεια των συμπολιτών, ιδίως των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας, παραμένει σταθερή προτεραιότητα. Η ενημερωτική ομιλία της ημέρας στα ΚΑΠΗ του δήμου, ανέφερε, αποσκοπούσε σε χρήσιμες και πρακτικές συμβουλές, ώστε να αναγνωρίζονται ύποπτα περιστατικά και να προστατεύονται αποτελεσματικότερα οι συμπολίτες. Η δημοτική Αρχή, πρόσθεσε, συνεχίζει τις δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης, καθώς πιστεύει ότι η γνώση είναι η καλύτερη ασπίδα προστασίας.

Λίγο πριν φύγει, η Μαρία Παράσχη, που έχει υπάρξει και η ίδια θύμα κλοπής, χαρακτήρισε την ενημέρωση φοβερή. Έμαθε πολλά καινούργια πράγματα. Περισσότερο την εντυπωσίασαν τα ηχητικά από τις πραγματικές περιπτώσεις απατών που ακούστηκαν.

Χρειάζεται, είπε, και οι ίδιοι να είναι λίγο πιο ψυλλιασμένοι σε αυτό. Στο παρασκήνιο, και μετά το κλείσιμο της παρουσίασης, οι ηλικιωμένοι εξακολουθούσαν να απευθύνουν ερωτήσεις στους αστυνομικούς.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow