Έντονη ανησυχία για την άκριτη και ανεξέλεγκτη εξάπλωση των φαραωνικών Κέντρων Δεδομένων (Data Centers) στη χώρα εκφράζει η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ), σε συνεργασία με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ). Η θέση διατυπώνεται σε ανακοίνωση της Συνομοσπονδίας.
Ενώ η ελληνική κοινωνία πιέζεται σκληρά από την ακρίβεια και το δυσβάσταχτο κόστος ζωής, εξαγγελίες για επενδύσεις δισεκατομμυρίων από πολυεθνικούς κολοσσούς και ενεργειακούς ομίλους σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Κρήτη και Δυτική Μακεδονία προβάλλονται, σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ, ως δήθεν «θαύμα» του ψηφιακού εκσυγχρονισμού.
Η εικόνα αυτή, κατά την ανακοίνωση, απέχει από την πραγματικότητα. Τα Data Centers δεν αποτελούν γραφεία νέων τεχνολογιών, αλλά βαριές βιομηχανίες που καταναλώνουν πολλή ενέργεια και πολύ νερό. Λειτουργούν χωρίς παύση, 24 ώρες το 24ωρο, και απορροφούν τεράστιες ποσότητες ρεύματος και νερού. Χωρίς άμεσους αυστηρούς κανόνες, το κόστος των εγκαταστάσεων θα περάσει απευθείας στους καταναλωτές και στις τοπικές κοινωνίες.
Ως ιδιαίτερη πρόκληση προβάλλεται η χωροθέτηση γιγαντιαίων Data Centers σε περιοχές ενεργειακής μετάβασης, όπως η Δυτική Μακεδονία και η Κοζάνη. Οι τοπικές κοινωνίες βιώνουν βίαιη απολιγνιτοποίηση, με απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας και οικονομικό μαρασμό. Οι παλιές λιγνιτικές μονάδες που παρήγαγαν ρεύμα δίνουν τη θέση τους σε εγκαταστάσεις που, όπως αναφέρεται, απλώς «καταπίνουν» ενέργεια.
Η παραγωγή ρεύματος που στήριζε την εθνική οικονομία μετατρέπεται, υποστηρίζει η Συνομοσπονδία, σε μονοπωλιακή κατανάλωση για λογαριασμό ξένων ψηφιακών κολοσσών. Αντί να προχωρήσει μια πραγματικά Δίκαιη Μετάβαση, με ποιοτικές και παραγωγικές θέσεις εργασίας για τους κατοίκους και φθηνή ενέργεια για την τοπική ανάπτυξη, οι υποδομές και τα δίκτυα των πρώην ενεργειακών λεκανών παραδίδονται σε ενεργοβόρα κέντρα υπολογιστών με ελάχιστη τοπική ανταποδοτικότητα.
Παραπλάνηση με υποσχέσεις μαζικής απασχόλησης
Η Συνομοσπονδία προσθέτει ότι οι υποσχέσεις για μαζική απασχόληση παραπλανούν συστηματικά την κοινή γνώμη. Το βάρος, διευκρινίζει, πέφτει σε πανάκριβο εξοπλισμό και όχι στο ανθρώπινο δυναμικό.
Μετά το τέλος της κατασκευής, ένα τεράστιο Data Center κρατά μόνιμα μόλις 30 έως 60 εργαζόμενους. Οι θέσεις αυτές αφορούν κυρίως φύλαξη, καθαριότητα και βασική συντήρηση κτιρίων.
Οι θέσεις υψηλής ειδίκευσης και αξίας, μαζί με τα υπερκέρδη, κρατιούνται στα κεντρικά γραφεία των πολυεθνικών στο εξωτερικό. Η Ελλάδα επωμίζεται το ενεργειακό και το περιβαλλοντικό κόστος.
Παράλληλα, η ΓΣΕΕ προειδοποιεί για κίνδυνο νέων αυξήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος. Ειδικότερα, επισημαίνει τα εξής.
- Οι «ρυθμιζόμενες χρεώσεις» διογκώνονται, καθώς η σύνδεση των μονάδων-μαμούθ απαιτεί νέα, δαπανηρά έργα στο δημόσιο ηλεκτρικό δίκτυο. Αν οι εταιρείες δεν καλύψουν εξ ολοκλήρου το κόστος, αυτό θα περάσει σταδιακά στους λογαριασμούς των απλών νοικοκυριών.
- Ασκείται πίεση στις τιμές ενέργειας. Σε περιόδους καύσωνα ή άπνοιας, η ζήτηση των Data Centers, που δεν σταματά, θα καλύπτεται από πανάκριβες μονάδες ορυκτών καυσίμων και θα ανεβάζει τα τιμολόγια ρεύματος για όλους.
- Περιγράφεται «στραγγαλισμός» των τοπικών κοινωνιών. Η κατά προτεραιότητα δέσμευση ηλεκτρικού «χώρου» για τα Data Centers αφαιρεί από αγρότες, δήμους, επαγγελματίες και ενεργειακές κοινότητες πολιτών τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν δικά τους φωτοβολταϊκά (net-metering), ώστε να ρίξουν το κόστος τους.
Η Συνομοσπονδία αναφέρεται και σε απειλή για το νερό και τον πρωτογενή τομέα. Η χώρα, διευκρινίζει, πλήττεται ήδη από παρατεταμένη ξηρασία και λειψυδρία, ενώ για την ψύξη των χιλιάδων υπολογιστικών συστημάτων χρειάζονται εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.
Στην Ανατολική Αττική και στην Κρήτη, η βιομηχανική άντληση νερού ανταγωνίζεται απευθείας την ύδρευση των πολιτών και την άρδευση των καλλιεργειών.
Αν οι δήμοι αναγκαστούν να στραφούν σε πανάκριβες γεωτρήσεις ή αφαλατώσεις για να καλύψουν τα κενά, οι λογαριασμοί ύδρευσης και τα δημοτικά τέλη θα εκτοξευθούν, υπογραμμίζει η Συνομοσπονδία.
Η ΓΣΕΕ επανέρχεται στη χωροθέτηση γιγαντιαίων Data Centers σε περιοχές ενεργειακής μετάβασης, όπως η Δυτική Μακεδονία, την οποία χαρακτηρίζει ιδιαίτερη πρόκληση.
Οι διεκδικήσεις της ΓΣΕΕ
Στην ανακοίνωση παρατίθενται οι διεκδικήσεις της Συνομοσπονδίας. Η ΓΣΕΕ και το καταναλωτικό κίνημα δεν τάσσονται κατά της τεχνολογικής εξέλιξης. Αρνούνται, όμως, κατηγορηματικά να φορτωθούν οι εργαζόμενοι, οι καταναλωτές και οι τοπικές κοινωνίες το κόστος των μεγάλων πολυεθνικών ομίλων.
Επικαλούνται πρακτικές άλλων χωρών. Η Ιρλανδία ανέκοψε τις νέες συνδέσεις στο Δουβλίνο, ώστε να μην καταρρεύσει το δίκτυο. Η Γερμανία υποχρεώνει τις εταιρείες να προσφέρουν δωρεάν θέρμανση στις τοπικές κοινωνίες. Η Ολλανδία απαγόρευσε τέτοια έργα σε αγροτική γη. Σε αυτό το πλαίσιο, διεκδικούν άμεσα τα παρακάτω.
- Πραγματική Δίκαιη Μετάβαση, και όχι μετατροπή των ενεργειακών λεκανών σε αποθήκες server. Στις λιγνιτικές περιοχές, στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, οι διαθέσιμες ηλεκτρικές υποδομές και τα κονδύλια της μετάβασης να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε έργα που δημιουργούν πολλές, μόνιμες και ποιοτικές θέσεις εργασίας, καθώς και σε ενεργειακές κοινότητες προς όφελος των κατοίκων.
- Μηδενική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά. Κανένα έργο διασύνδεσης στο δίκτυο να μην περνά στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις των πολιτών. Οι εταιρείες να υποχρεωθούν να καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες τους με δικά τους νέα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, χωρίς να δεσμεύουν τον δημόσιο ηλεκτρικό χώρο.
- Απόλυτη προστασία του πόσιμου νερού. Να απαγορευτεί ρητά, με θεσμική ρύθμιση, η χρήση νερού από το δημόσιο δίκτυο ύδρευσης για την ψύξη των συστημάτων. Να υπάρχει υποχρεωτική διαφάνεια, με μηνιαία δημοσιοποίηση των καταναλώσεων ρεύματος και νερού ανά μονάδα.
- Τέλος στις διαδικασίες fast-track εις βάρος των πολιτών. Να καταργηθούν τα ειδικά χωροταξικά σχέδια (ΕΣΧΑΣΕ) που παρακάμπτουν τα δημοτικά συμβούλια και τις τοπικές κοινωνίες. Να μην δίνεται καμία άδεια κοντά σε κατοικημένες ζώνες και σε παραγωγική αγροτική γη.
- Κοινωνική ανταποδοτικότητα. Να αξιοποιείται υποχρεωτικά η αποβαλλόμενη θερμότητα προς όφελος των γειτονικών δήμων, για παράδειγμα με δωρεάν τηλεθέρμανση σε σχολεία, νοσοκομεία ή κατοικίες.
Κατά την ανακοίνωση, η ψηφιακή μετάβαση της χώρας πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία στο σύνολό της και τους εργαζόμενους, αντί να γίνεται μηχανισμός με τον οποίο ιδιωτικοποιούνται τα κέρδη και κοινωνικοποιείται το ενεργειακό και το περιβαλλοντικό κόστος.

































