Η ακρίβεια ξαναπιέζει το οικογενειακό τραπέζι σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η εβδομαδιαία επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ έχει γίνει ιδιαίτερα δύσκολη για τα νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη. Μπροστά στα ράφια, οι καταναλωτές ελέγχουν ξανά και ξανά το καλάθι τους προτού φτάσουν στο ταμείο.

Ο πληθωρισμός επανήλθε και πλήττει τον πυρήνα της καθημερινής διαβίωσης, το οικογενειακό τραπέζι.

Η ενέργεια τροφοδοτεί εκ νέου την ακρίβεια. Ο γενικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανέβηκε στο 4%, στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας, και η ήπειρος εισέρχεται σε νέα κρίση κόστους ζωής, με ακόμη και βασικά αγαθά να τείνουν να μετατραπούν σε είδη πολυτελείας.

Στην Ελλάδα η ακρίβεια παραμένει από τα πιο κρίσιμα και πιεστικά ζητήματα για τα νοικοκυριά. Ο γενικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε ξανά τον Οκτώβριο του 2026 και έφτασε το 5,6%, από 5,1% τον Σεπτέμβριο, με αισθητές αυξήσεις σε προϊόντα πρώτης ανάγκης.

Το φαινόμενο δεν πλήττει ομοιόμορφα τη γηραιά ήπειρο. Ανάμεσα στα κράτη-μέλη εμφανίζονται μεγάλες αποκλίσεις: ορισμένες περιοχές καταγράφουν πρωτοφανείς ανατιμήσεις, ενώ αλλού οι τιμές υποχωρούν έπειτα από κρατικές παρεμβάσεις.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 1,4% τον Οκτώβριο του 2026, ελαφρώς κάτω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (1,6%). Την ίδια περίοδο ο γενικός πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,6%.

Παρά τη συγκρατημένη συνολική εικόνα στα τρόφιμα, πιέσεις καταγράφονται σε συγκεκριμένα νωπά και βασικά είδη. Παράλληλα, το μέτρο μείωσης τιμών στα σούπερ μάρκετ συνεχίζεται.

Τον Σεπτέμβριο ο δείκτης τροφίμων είχε περάσει οριακά σε αρνητικό πρόσημο. Τον Οκτώβριο οι πιέσεις επέστρεψαν.

Νεότερα στοιχεία της Eurostat δείχνουν αισθητές αυξήσεις σε επιμέρους βασικά είδη, όπως το βοδινό κρέας (12,3%) και οι πατάτες (9,2%). Το σωρευτικό κόστος παραμένει υψηλό σε σχέση με τα επίπεδα πριν από το 2021.

Για τη συγκράτηση του κόστους στο καλάθι του νοικοκυριού εξελίσσεται η δεύτερη φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών. Στην επικαιροποιημένη λίστα περιλαμβάνονται 994 βασικοί κωδικοί προϊόντων σούπερ μάρκετ με χαμηλότερες τιμές. Το μέτρο παρατείνεται έως το τέλος του 2026.

Τι καταγράφεται στην Ευρώπη

Οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα στην Ευρώπη κινήθηκαν φέτος σε μέτρια επίπεδα. Τα φρέσκα προϊόντα, όμως, ακριβαίνουν: στη Γαλλία οι τιμές τους αυξήθηκαν κατά 8%, ενώ στη νότια Ιταλία διαταραχές στον εφοδιασμό άφησαν ράφια άδεια.

Όποιος μπήκε σε σούπερ μάρκετ στη Νάπολη ή αλλού στη νότια Ιταλία στα τέλη Οκτωβρίου ενδέχεται να βρήκε, σύμφωνα με το euronews, τον διάδρομο των φρούτων μισοάδειο.

Επί περίπου δύο εβδομάδες, οδηγοί φορτηγών, οργισμένοι για το κόστος του ντίζελ, απέκλεισαν δρόμους και λιμάνια σε όλη τη νότια Ιταλία.

Οι αποθήκες σταμάτησαν τις φορτώσεις. Ράφια με κρέας, φρέσκο γάλα, φρούτα και εμφιαλωμένο νερό στην Καμπανία, την Απουλία και την Καλαβρία άδειασαν, και σε ορισμένα μικρά καταστήματα αυτό συνέβη μέσα σε μία ημέρα.

Τον Οκτώβριο τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα στην Ιταλία κόστιζαν 7,5% περισσότερο από ό,τι ένα χρόνο νωρίτερα, έναντι 5,5% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας Istat. Οι τιμές του τυπικού καλαθιού αγορών, που περιλαμβάνει τρόφιμα, είδη οικιακής χρήσης και είδη προσωπικής φροντίδας, αυξήθηκαν κατά 2,5%, από 1,5%.

Η Ιταλία αποτελεί ακραία περίπτωση. Δείχνει, ωστόσο, κάτι που συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη: ύστερα από μια ήσυχη χρονιά, τα εβδομαδιαία ψώνια αρχίζουν να ακριβαίνουν ξανά.

Η ενέργεια ως κύριος μοχλός της ακρίβειας

Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε το 4% τον Οκτώβριο, στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσίευσε την Τετάρτη η Eurostat.

Κύριος μοχλός ήταν η ενέργεια. Καύσιμα, ηλεκτρισμός και θέρμανση κόστιζαν 20,8% περισσότερο από ό,τι ένα χρόνο νωρίτερα. Οι τιμές των τροφίμων, συγκριτικά, ανέβηκαν πολύ πιο αργά.

Τρόφιμα, αλκοόλ και καπνός ανατιμήθηκαν κατά 1,6% στην ευρωζώνη τον Οκτώβριο σε ετήσια βάση. Σε ολόκληρη την ΕΕ, τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά ήταν μόλις 0,6% ακριβότερα τον Σεπτέμβριο, τον τελευταίο μήνα για τον οποίο υπάρχουν στοιχεία ανά χώρα.

Σε πιο προσεκτική ανάγνωση, η εικόνα είναι άνιση. Στα επεξεργασμένα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό η άνοδος περιορίστηκε στο 0,5% τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, κατηγορία που καλύπτει φρούτα, λαχανικά, κρέας και ψάρι, ανατιμήθηκαν κατά 4,6%, από 2,7% τον Αύγουστο.

Ντίζελ κινεί τα τρακτέρ, τα θερμοκήπια εξαρτώνται από τη θέρμανση και η μεταφορά γίνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου με φορτηγά.

Με την άνοδο αυτών των δαπανών, τα φρέσκα είδη μένουν ιδιαίτερα εκτεθειμένα, αφού δεν είναι δυνατό να παραμείνουν σε αποθήκη για μήνες.

Κύπρος με τη μεγαλύτερη άνοδο, Σουηδία με τη μεγαλύτερη πτώση

Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, τα πιο πρόσφατα που καλύπτουν κάθε χώρα της ΕΕ, δείχνουν πού έχουν δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα οι αγοραστές.

Την πιο απότομη άνοδο κατέγραψε η Κύπρος, με τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά 4% ακριβότερα σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Έπονται η Ισπανία με 2,7%, η Ρουμανία με 2,6%, η Μάλτα με 2,5% και η Πορτογαλία με 2,4%.

Εκτός ΕΕ, η Τουρκία εμφάνισε πολύ υψηλότερο ποσοστό: οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 27,6% μέσα σε ένα χρόνο.

Σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ, τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά ήταν στην πραγματικότητα φθηνότερα από ό,τι ένα χρόνο πριν.

Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στη Σουηδία, όπου οι τιμές μειώθηκαν κατά 6,3%. Ακολούθησε τη μείωση του ΦΠΑ. Η κυβέρνηση περιόρισε στο μισό τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, από 12% σε 6%, την 1η Απριλίου, και η μείωση θα ισχύσει έως το τέλος του 2027.

Μειώσεις στις τιμές των τροφίμων, από 3,8% έως 4,8%, κατέγραψαν επίσης η Λετονία, η Ουγγαρία και η Τσεχία.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow