Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και οι ανοιχτές πληγές της ελληνικής οικονομίας

Η ακρίβεια απορροφά όποιες αυξήσεις καταγράφονται στα εισοδήματα, ενώ η ανάπτυξη εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένη στις διεθνείς αναταράξεις. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ελληνική οικονομία παρακολουθεί τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ με διακύβευμα ευρύτερο από την πορεία της Wall Street. Από τη σύνθεση του Κογκρέσου μπορεί να εξαρτηθούν τα περιθώρια κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, οι δημοσιονομικές αντιπαραθέσεις στις ΗΠΑ και το κλίμα στις διεθνείς αγορές.

Η σύνδεση με την ελληνική οικονομία είναι κατά κύριο λόγο έμμεση και διατρέχει τις ενεργειακές τιμές, τις συνθήκες χρηματοδότησης και την αβεβαιότητα που συνοδεύει τις επενδυτικές αποφάσεις. Αλλαγή πλειοψηφίας στην Ουάσιγκτον δεν ισοδυναμεί, πάντως, με ανατροπή των αμερικανικών πολιτικών. Σε πρόσφατη ανάλυση στον ΟΤ, ο Γιώργος Λαγαρίας επισημαίνει ότι ο ενισχυμένος κοινοβουλευτικός έλεγχος μπορεί να περιορίσει την ευελιξία του Λευκού Οίκου, χωρίς να μεταβάλει ριζικά την οικονομική και την εξωτερική πολιτική.

Πρώτη απειλή το ενεργειακό κόστος

Το ενεργειακό κόστος αποτελεί το πιο άμεσο σημείο όπου οι διεθνείς εξελίξεις αγγίζουν την ελληνική καθημερινότητα.

Οι αναταραχές στη Μέση Ανατολή επιβαρύνουν τις τιμές των ενεργειακών αγαθών και το βάρος περνά στις αλυσίδες παραγωγής. Πιέζονται έτσι τόσο το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων όσο και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Οι πρόσφατες προβλέψεις του ΙΟΒΕ σκιαγραφούν την εικόνα: πληθωρισμός 4% το 2026 και 3% το 2027, με ανάπτυξη 1,8% φέτος και 1,9% την επόμενη χρονιά. Το Ίδρυμα αποδίδει την εντονότερη άνοδο των τιμών στην ενέργεια και στις δευτερογενείς επιπτώσεις της στην παραγωγή.

Σε αυτό το πεδίο διαφαίνεται και η οικονομική σημασία της αμερικανικής κάλπης. Πιθανές αλλαγές στους χειρισμούς της Ουάσιγκτον απέναντι στις διεθνείς συγκρούσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν το ενεργειακό περιβάλλον. Ο δίαυλος επίδρασης παραμένει πιθανός και δεν συνιστά βέβαιη αποκλιμάκωση των τιμών μετά τις εκλογές.

Υπό πίεση η κατανάλωση

Όσο οι ανατιμήσεις επιμένουν, εμφανίζεται και δεύτερο πρόβλημα: περιορίζεται η πραγματική ενίσχυση των εισοδημάτων και δυσκολεύει η διατήρηση της κατανάλωσης.

Σε πρόσφατη ανάλυση της Eurobank αναφέρεται ότι το κυβερνητικό σενάριο στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, στις αυξήσεις μισθών και στις φορολογικές ελαφρύνσεις. Εάν οι τιμές μείνουν υψηλότερες για μεγαλύτερο διάστημα, η αναμενόμενη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης στενεύει.

Διπλή είναι έτσι η πρόκληση για την οικονομική πολιτική. Από τη μία χρειάζεται προστασία του διαθέσιμου εισοδήματος. Από την άλλη, πρέπει να διατηρηθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια που απαιτούνται για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων νέων κραδασμών.

Κίνδυνος από τις αγορές ομολόγων

Η χρηματοδότηση αποτελεί έναν ακόμη δίαυλο επιρροής. Αλλαγή συσχετισμών στο Κογκρέσο μπορεί να οξύνει τις αντιπαραθέσεις για τον προϋπολογισμό και, αργότερα, για το ανώτατο όριο του αμερικανικού χρέους.

Ο κ. Λαγαρίας, στην ανάλυσή του στον ΟΤ, επισημαίνει ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση για το χρέος θα μπορούσε να ανεβάσει τα ασφάλιστρα κινδύνου και να προκαλέσει διεθνείς αναταράξεις. Διαχωρίζει, ωστόσο, τον κίνδυνο αυτό από μια σύντομη αναστολή λειτουργίας ομοσπονδιακών υπηρεσιών, καθώς οι συνέπειές της κατά κανόνα μένουν διαχειρίσιμες.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η πιθανή μετάδοση αφορά το ευρύτερο κόστος άντλησης κεφαλαίων από το Δημόσιο και τις επιχειρήσεις. Από ένα εκλογικό αποτέλεσμα δεν προκύπτει αυτόματη αύξηση των ελληνικών αποδόσεων. Προκύπτει, όμως, έκθεση σε διεθνές περιβάλλον με μεγαλύτερη μεταβλητότητα.

Ανοιχτό μένει το επενδυτικό στοίχημα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η διεθνής αβεβαιότητα πέφτει πάνω σε κρίσιμη καμπή για την ελληνική οικονομία: να κρατηθεί η επενδυτική δυναμική και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η Eurobank καταγράφει πρόβλεψη για άνοδο του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων, χωρίς το Ταμείο, στα 11 δισ. ευρώ το 2027, έναντι 9,8 δισ. ευρώ το 2026. Ακόμη και αν οι προβλέψεις επιτευχθούν, οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα φτάσουν στο 18,6% του ΑΕΠ και θα μείνουν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν ταχύτερα από τις εξαγωγές.

Η πρόκληση αφορά, επομένως, και τη σύνθεση των επενδύσεων. Το κρίσιμο είναι κατά πόσο θα ενισχύσουν την εγχώρια παραγωγή, την παραγωγικότητα και την εξαγωγική δυνατότητα, περιορίζοντας την ευαισθησία της χώρας στους εξωτερικούς κραδασμούς.

Καμία εγγύηση για αλλαγή στους δασμούς

Στο μέτωπο του εμπορίου, την ίδια ώρα, οι προσδοκίες οφείλουν να μείνουν μετρημένες. Η ανάλυση της Rothschild & Co τονίζει πως σημαντικό μέρος της πολιτικής για τους δασμούς εξακολουθεί να ορίζεται από την εκτελεστική εξουσία, ακόμη και με διαφορετική πλειοψηφία στο Κογκρέσο.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ο σχεδιασμός εξαγωγών και επενδύσεων δεν μπορεί να στηριχθεί στην υπόθεση πως η αμερικανική κάλπη θα αποκαταστήσει γρήγορα την εμπορική προβλεψιμότητα. Η ενεργειακή εξάρτηση, το επενδυτικό έλλειμμα και η αδύναμη παραγωγική βάση παραμένουν εγχώριες προκλήσεις, τις οποίες μια δυσμενής διεθνής εξέλιξη μπορεί να καταστήσει ακριβότερες.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow