Ψυχολόγοι αντιδρούν στο νομοσχέδιο Υγείας και στον αποκλεισμό τους από τη συζήτηση

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας για τη σύσταση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου στον κλάδο των ψυχολόγων εισάγει βαθιές αλλαγές στο επαγγελματικό και θεσμικό πλαίσιο με το οποίο λειτουργούν στην Ελλάδα. Φέρει τον τίτλο «Σύσταση και οργάνωση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία ‘‘Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων’’, σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής, ρυθμίσεις για την άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος και άλλες διατάξεις». Το κείμενο οδεύει προς ψήφιση, μετά τη συζήτησή του στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής. Από την ακρόαση των φορέων έμειναν εκτός οι ψυχολόγοι του δημόσιου τομέα, απόφαση που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν σκανδαλώδη. Εκτός δια ζώσης συζήτησης έμεινε και η Πανελλήνια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία Νοσηλευτικού Προσωπικού, μαζί με τις υπόλοιπες συνδικαλιστικές συλλογικότητες νοσηλευτών. Καταγγέλλεται ότι εκπροσωπούν τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων που κρατούν όρθιο το ΕΣΥ.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων (ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ) ρωτά ποιος έκρινε ότι οι ψυχολόγοι του ΕΣΥ δεν έχουν θέση στη συζήτηση για το δικό τους επάγγελμα και με ποια λογική ρυθμίζεται νομοθετικά το μέλλον τους χωρίς να ακουστούν. Ζητά εξηγήσεις.

Από τον διάλογο για το νομοσχέδιο ο υπουργός Υγείας άφησε εκτός τους ψυχολόγους του ΕΣΥ.

Η τοποθέτηση Γεωργιάδη και η απάντηση των νοσοκομειακών

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης διευκρίνισε ότι κανένας ψυχολόγος δεν χάνει τα επαγγελματικά του δικαιώματα. Απέδωσε εύσημα στον πρώην υφυπουργό Υγείας και ψυχίατρο Δημήτρη Βαρτζόπουλο για την επιμέλεια της μεταρρύθμισης, την οποία χαρακτήρισε εμβληματική. Για τον αποκλεισμό των ψυχολόγων του ΕΣΥ δήλωσε σε τηλεοπτική εμφάνιση ότι το νομοσχέδιο αφορά τους ιδιώτες και όχι όσους εργάζονται σε δημόσιες δομές.

Η αντίδραση του Πανελλήνιου Συλλόγου Νοσοκομειακών Ψυχολόγων ήταν άμεση και οξεία. Σε ανακοίνωση απευθύνονται στον υπουργό και σημειώνουν ότι ορισμένα πράγματα είναι αυτονόητα. Το νομοσχέδιο, τονίζουν, αφορά τη θεσμική οργάνωση του επαγγέλματος των ψυχολόγων, το πλαίσιο άσκησής του, τα επαγγελματικά δικαιώματα, τις υποχρεώσεις, τον κώδικα δεοντολογίας και την πειθαρχική εποπτεία. Οι ψυχολόγοι του ΕΣΥ δεν είναι δεύτερης κατηγορίας, δεν ασκούν διαφορετικό επάγγελμα και δεν παύουν να είναι ψυχολόγοι επειδή εργάζονται στο δημόσιο σύστημα υγείας. Υπενθυμίζουν ότι ο σύλλογός τους έχει καταθέσει αίτημα συμμετοχής στον κοινοβουλευτικό διάλογο, έχει επιδιώξει επανειλημμένα συνάντηση με την πολιτική ηγεσία και έχει διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις για το νέο θεσμικό πλαίσιο, χωρίς ανταπόκριση.

Η θέση του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων

Από τους πρώτους φορείς που αντέδρασαν στη σχεδιαζόμενη ίδρυση ΝΠΔΔ ήταν ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ). Με ιστορία 63 ετών και περισσότερα από 3.000 μέλη, συστήνεται ως ο αντιπροσωπευτικός επαγγελματικός και επιστημονικός φορέας των ψυχολόγων της χώρας και ως θεσμικός εταίρος της πολιτείας για τον κλάδο. Στηρίζεται στον νόμο 991/1979, που έθεσε τις βάσεις του επαγγέλματος, καθώς και σε νεότερες διατάξεις.

Από τον Ιούλιο του 2026 ο ΣΕΨ είχε κάνει λόγο για επιχειρούμενη «θεσμική εκτροπή» και για «συστηματική προπαγάνδα απαξίωσης και διασυρμού» του επαγγέλματος του ψυχολόγου. Ως ενορχηστρωτή κατονομάζει τον τέως υπουργό Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλο και ως συνεχιστή τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Ο κ. Βαρτζόπουλος, προτού παραιτηθεί τον Απρίλιο του 2026 υπό τη βαριά σκιά του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, είχε παρουσιάσει τις βασικές αρχές του νομοσχεδίου.

Ανοιχτή επιστολή προς τους βουλευτές

Ο ΣΕΨ υποστηρίζει ότι, με πρόσχημα την αναγκαία νομική ρύθμιση για το ποιος είναι ψυχοθεραπευτής και πώς εκπαιδεύεται, συγχέουν εσκεμμένα την αρρύθμιστη άσκηση της ψυχοθεραπείας με το νομοθετικά ρυθμισμένο επάγγελμα του ψυχολόγου. Θεωρεί ότι μέσω του υπό σύσταση ΝΠΔΔ υποβαθμίζεται το επάγγελμα του ψυχολόγου και περιστέλλονται ή καταργούνται κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα.

Μεταξύ άλλων, ο σύλλογος τόνισε ότι ο υπουργός Υγείας επιχειρεί να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη και να στρέψει την προσοχή μακριά από τις σοβαρές ευθύνες του υπουργείου και του ΝΠΔΔ των ιατρών στη γνωστή υπόθεση θανάτου του Μαζωνάκη. Κατά τον ΣΕΨ, επιδιώκει επίσης να εμφανιστεί προσχηματικά ως μεταρρυθμιστής της ψυχικής υγείας.

Την ημέρα κατάθεσης του νομοσχεδίου ο ΣΕΨ απηύθυνε ανοιχτή επιστολή προς τους βουλευτές, εξηγώντας συνοπτικά τους λόγους της διαφωνίας και ζητώντας τη στήριξή τους. Η επιστολή καταλήγει ότι αυτό που πράγματι επιβάλλεται σήμερα είναι η δημιουργία έγκυρου Μητρώου Ψυχολόγων, ώστε η πολιτεία και οι πολίτες να γνωρίζουν ποιος δικαιούται νόμιμα να φέρει τον επαγγελματικό τίτλο του ψυχολόγου, και όχι η δημιουργία ενός ακόμη κρατικού γραφειοκρατικού μορφώματος, ενός ΝΠΔΔ.

Ο ΣΕΨ δεν είναι ο μοναδικός επαγγελματικός και επιστημονικός φορέας που αντιδρά στο νομοσχέδιο. Είναι όμως, από όσα είναι γνωστά, ο μόνος που ζητά να αποσυρθεί στο σύνολό του. Άλλοι φορείς, ανάμεσά τους και ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ που έμεινε εκτός συζήτησης, έχουν καταθέσει αναλυτικά υπομνήματα. Ζητούν διαφάνεια και εγγυήσεις για την κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων.

Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ, σε συνεργασία με ψυχολόγους της δημόσιας εκπαίδευσης, έχει στείλει κοινή επιστολή προς τα υπουργεία Υγείας και Παιδείας, με συγκεκριμένες προτάσεις επί των άρθρων του νομοσχεδίου. Ξεκαθαρίζουν ότι είναι υπέρ της σύστασης ενός δημοκρατικού, αυτοδιοικούμενου φορέα για όλους τους ψυχολόγους. Επιμένουν ωστόσο ότι το νομοσχέδιο χρειάζεται ουσιαστικές αλλαγές για να επιτελέσει τους σκοπούς του.

Τα σημεία στα οποία διαφωνούν οι ψυχολόγοι

Βασικό σημείο διαφωνίας είναι ότι το νομοσχέδιο παραπέμπει κομβικά ζητήματα, όπως τον καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων των ψυχολόγων, σε μελλοντικό προεδρικό διάταγμα, με αβέβαιη έκβαση. Δεύτερο σημείο είναι ότι το υπό σύσταση ΝΠΔΔ θα διοικείται από Προσωρινή Επιτροπή, ορισμένη εξ ολοκλήρου από τον υπουργό Υγείας, με θητεία έως τρία έτη και με αρμοδιότητες που υπερβαίνουν τον μεταβατικό της ρόλο.

Ο σύλλογος των νοσοκομειακών ψυχολόγων επισημαίνει ότι το νομοσχέδιο ευνοεί την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης και μετατρέπει το επάγγελμα σε κυνήγι πτυχίων, μεταπτυχιακών και εξειδικεύσεων επί πληρωμή. Όποιος έχει χρήματα για να αγοράζει πιστοποιήσεις από ιδιωτικούς φορείς, εταιρείες, ινστιτούτα, κέντρα διά βίου μάθησης και ανάλογους οργανισμούς θα μπορεί να εξελιχθεί επαγγελματικά. Οι απόφοιτοι των δημόσιων πανεπιστημίων και όσοι δεν έχουν να πληρώσουν ακριβά δίδακτρα θα απαξιώνονται.

Μία από τις διαφωνίες του ΣΕΨ είναι ότι στον νέο Πανελλήνιο Σύλλογο Ψυχολόγων θα μπορούν να εγγράφονται και άτομα που έχουν λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος με τριετείς σπουδές, για παράδειγμα από ιδιωτικό κολέγιο, χωρίς άλλα προσόντα και χωρίς την απαιτούμενη εποπτευόμενη πρακτική άσκηση. Προβλέπεται επίσης, με μελλοντική τροπολογία, η χορήγηση άδειας άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου ακόμη και σε άτομα χωρίς βασικό πτυχίο ψυχολογίας, με μόνο προσόν ένα σχετικό μεταπτυχιακό. Ενστάσεις υπάρχουν και για το «Εθνικό Παρατηρητήριο», που τοποθετεί κάτω από την ίδια ομπρέλα την ψυχοθεραπεία και τους συμβούλους ψυχικής υγείας.

Τι αλλάζει το σχέδιο νόμου για όσους χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες

Για το ευρύ κοινό τα ζητήματα αυτά μπορεί να μοιάζουν εξειδικευμένα ή και στενά επαγγελματικά. Στην πράξη το νομοσχέδιο δεν ρυθμίζει μόνο τεχνικά και διοικητικά θέματα των ψυχολόγων. Αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού που κάνει χρήση των υπηρεσιών τους.

Στον απόηχο του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη ήρθε στην επιφάνεια ένα πεδίο όπου κινούνται πρόσωπα που εμφανίζονται άλλοτε ως γιατροί, άλλοτε ως θεραπευτές και άλλοτε χωρίς σαφή ιδιότητα, κερδοσκοπώντας σε βάρος ευάλωτων ανθρώπων. Στην περίπτωση του τραγουδιστή δεν υπήρξε μόνο κερδοσκοπία αλλά και έκθεση σε κίνδυνο, με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας. Ένα σύστημα που ως τώρα έκλεινε τα μάτια, όταν δεν προωθούσε ανοιχτά «κλινικές μακροβιότητας» και «θεραπείες με βλαστοκύτταρα», καλείται να φέρει κάθαρση.

Η κλινική ψυχολόγος Βασιλική Μπουκουβάλα, πρόεδρος του ΣΕΨ, και η ψυχολόγος του ΕΣΥ Μαρία Μεταξά, γενική γραμματέας του ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ, εκθέτουν τα προβληματικά σημεία του θεσμικού πλαισίου που οδεύει προς ψήφιση και τις διαφωνίες των δύο φορέων. Τα επιχειρήματα υπέρ του νομοσχεδίου παρουσιάζει ο ψυχολόγος Γεράσιμος Λογιωτατόπουλος, μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής της Πρωτοβουλίας Σύστασης ΝΠΔΔ Ψυχολόγων Ελλάδας.

Ο ΣΕΨ για επαγγελματικά δικαιώματα χωρίς πτυχίο ψυχολογίας

Η πρόεδρος του ΣΕΨ δηλώνει ότι, με το πρόσχημα πως θα βελτιώσουν το επάγγελμα του ψυχολόγου, κάνουν τα πράγματα πολύ χειρότερα. Θα δοθούν επαγγελματικά δικαιώματα σε άτομα που δεν έχουν πτυχίο ψυχολογίας ούτε άδεια άσκησης επαγγέλματος αυτή τη στιγμή. Όπως τονίζει η κ. Μπουκουβάλα, επιχειρείται να πειστεί η κοινή γνώμη ότι γίνεται κάτι ιδιαίτερα θετικό για το κοινωνικό σύνολο, ενώ στην ουσία συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Επιμένει ότι αυτό που χρειάζεται πρώτα στην Ελλάδα είναι η αναβάθμιση της εκπαίδευσης των ψυχολόγων και όχι ένα γραφειοκρατικό μόρφωμα, ένα ΝΠΔΔ, στα πρότυπα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. Στην Ελλάδα, αναφέρει, δίνονται πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα με τρία χρόνια σπουδών ψυχολογίας, ενώ στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες απαιτούνται βασικές σπουδές πέντε ετών και άνω και τουλάχιστον 1.500 ώρες εποπτευόμενης πρακτικής άσκησης. Ζητά, αν το κράτος θέλει να είναι σοβαρό, να ακολουθηθεί το παράδειγμα των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών.

Νοσοκομειακοί ψυχολόγοι: συνεχίζεται το πλήγμα στη δημόσια ψυχική υγεία

Η Μαρία Μεταξά, εκ μέρους των νοσοκομειακών ψυχολόγων, αναγνωρίζει ότι είναι αναγκαίο ένα ξεκάθαρο πλαίσιο, ιδίως για να προστατευθούν οι πολίτες από αυτοαποκαλούμενους συμβούλους και θεραπευτές κάθε είδους. Επιμένει όμως ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο εγείρει έντονες ανησυχίες, καθώς παραπέμπει τα ουσιαστικότερα ζητήματα, δηλαδή τα επαγγελματικά δικαιώματα, τις ειδικότητες και την εκπαίδευση, σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα, χωρίς δημοκρατικό έλεγχο. Εξηγεί ότι το επάγγελμα του ψυχολόγου είναι ρυθμισμένο, όχι όμως οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας ούτε η ψυχοθεραπεία. Αρκεί η παρακολούθηση ενός σεμιναρίου για να προστεθεί ο τίτλος «σύμβουλος ψυχικής υγείας». Ο πολίτης που ζητά τις υπηρεσίες αυτών των συμβούλων δεν γνωρίζει ότι δεν έχουν πανεπιστημιακή κατάρτιση ή πρακτική άσκηση ψυχοθεραπευτή. Υπάρχουν ωστόσο και άνθρωποι στον χώρο που έχουν κάνει μακροχρόνια εκπαίδευση σε σοβαρές σχολές ψυχοθεραπείας και είναι πολύ καταρτισμένοι. Δεν χρειάζεται, δηλώνει η γενική γραμματέας του ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ, να μπουν όλοι αδιακρίτως στο ίδιο τσουβάλι.

Σύμφωνα με την ίδια, είναι κρίσιμο στο νέο «Εθνικό Παρατηρητήριο για την Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας» να υπάρχουν διαφανή κριτήρια για το ποιες σχολές θα μπορούν να εκπαιδεύουν ψυχοθεραπευτές και με ποιους όρους. Η έλλειψη σαφών διασφαλίσεων ενδέχεται να οδηγήσει στην απαίτηση για ακριβά μεταπτυχιακά προγράμματα επί πληρωμή, προκειμένου να διατηρηθούν τα επαγγελματικά δικαιώματα, ευνοώντας έμμεσα ιδιωτικά συμφέροντα, όπως των διαφόρων κολεγίων, λέει η κ. Μεταξά.

Θεωρεί ότι το νομοσχέδιο, με τη μορφή που έχει, αντί να παίξει θετικό ρόλο, βαδίζει στα χνάρια του ν. 5129/2024 του πρώην υφυπουργού Υγείας Δ. Βαρτζόπουλου, με τίτλο «Ολοκλήρωση Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης», που έπληξε ανεπανόρθωτα τη δημόσια ψυχική υγεία. Η μεταρρύθμιση, αναφέρει, είναι προσχηματική. Τα μεγάλα ψυχιατρεία απλώς μετονομάστηκαν, χωρίς να λυθούν τα προβλήματα στελέχωσης. Τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας αντιμετωπίζουν τεράστια έλλειψη ψυχιάτρων, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν τον γενικό πληθυσμό και να περιορίζονται μόνο στα βαριά περιστατικά. Ταυτόχρονα, η αλλαγή του μοντέλου χρηματοδότησης των δομών μέσω του ΕΟΠΥΥ, ανά πράξη, απειλεί να αφήσει χωρίς καμία φροντίδα τους ανασφάλιστους και τους προνοιακούς ασθενείς.

Η πλευρά που στηρίζει το ΝΠΔΔ: μια αρχή

Ο ψυχολόγος Γεράσιμος Λογιωτατόπουλος υπερασπίζεται το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας ως «καλή αρχή». Συμμετείχε ενεργά στην Πρωτοβουλία Σύστασης Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου Ψυχολόγων Ελλάδας, η οποία συγκροτήθηκε το 2019 από ομάδα επαγγελματιών ψυχολόγων. Η Πρωτοβουλία συγκέντρωσε περισσότερες από 3.500 υπογραφές, ανέπτυξε επικοινωνία και συνεργασία με πολιτικά πρόσωπα και ακαδημαϊκούς και συνέταξε προσχέδιο νομοσχεδίου, το οποίο κατατέθηκε σε πολιτικούς φορείς. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με την Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ). Όπως αναφέρει ο κ. Λογιωτατόπουλος, η κοινή αυτή προσπάθεια συνέβαλε καθοριστικά στην προώθηση του αιτήματος για τη θεσμική κατοχύρωση του επαγγέλματος και τη σύσταση ΝΠΔΔ ψυχολόγων, φέρνοντας το αίτημα ένα βήμα πριν από την υλοποίησή του, με την επικείμενη ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου.

Υπεραμύνεται της ανάγκης για ένα σύγχρονο, αυστηρό και συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο που θα αντικαταστήσει τον νόμο του 1979 «Περί ιδρύσεως επαγγέλματος Ψυχολόγου». Διευκρινίζει ότι ο ιδρυτικός εκείνος νόμος είχε σωστές διατάξεις, οι οποίες όμως δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, και ότι 47 χρόνια μετά απαιτείται ανανέωση. Τονίζει ότι η ψυχολογία είναι επάγγελμα δημόσιου συμφέροντος και ότι πρωταρχικός στόχος του νομοσχεδίου πρέπει να είναι η προστασία του πολίτη και όχι απλώς του επαγγελματία. Το ΝΠΔΔ, λέει, θα αναλάβει σε πρώτη φάση τον έλεγχο της νομιμότητας των πτυχίων και των αδειών άσκησης επαγγέλματος για περίπου 60.000 ψυχολόγους και αποφοίτους σχολών ψυχολογίας, ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο από μη αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών. Εξίσου αναγκαίο βήμα θεωρεί να οριστεί η ψυχοθεραπεία ως εξειδικευμένη πράξη και όχι ως αυτοτελές επάγγελμα, κάτι που αναμένεται να ρυθμιστεί μέσω του «Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας». Καταλήγει ότι, παρά τις επιμέρους ασάφειες του νομοσχεδίου, όπως η παραπομπή των επαγγελματικών δικαιωμάτων σε προεδρικό διάταγμα, η θέσπιση του ΝΠΔΔ αποτελεί θετικό και αναγκαίο πρώτο βήμα για τη θωράκιση της επιστήμης και τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow