Νέες αφίξεις μεταναστών σε Ιεράπετρα και Ηράκλειο εν μέσω σχεδίων για δομή

Δύο φορές κλήθηκαν την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου οι λιμενικοί στην Κρήτη για να βοηθήσουν σε αφίξεις μεταναστών. Βάρκα με 44 άνδρες έφτασε στην παραλία Στομίου της Ιεράπετρας και άλλη, με 55 μετανάστες, στην παραλία Κουδουμά στον νομό Ηρακλείου.

Το φετινό φθινόπωρο το Ηράκλειο και η Ιεράπετρα έχουν γίνει οι δύο κύριες πύλες εισόδου μεταναστών στο νησί. Η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται σταθερά από το 2023.

Σχεδόν εντελώς έχουν αλλάξει τα σημεία όπου καταλήγουν οι ροές. Φέτος το κέντρο του προβλήματος βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας, της Αγίας Γαλήνης και των Καλών Λιμένων. Η κρίση είχε ανοίξει το 2023 με επίκεντρο τη Γαύδο και τα νότια παράλια του νομού Χανίων, όπως η Παλαιόχωρα και τα Σφακιά.

Ο Γιώργος Σφακιανάκης, πρόεδρος των λιμενικών Ανατολικής Κρήτης και μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου με την παράταξη που βρίσκεται απέναντι από εκείνη του δημάρχου, αναφέρει ότι το 70% έως 75% των ροών εντοπίζεται πλέον στην ανατολική Κρήτη. Οι 900 μετανάστες που έφτασαν στην Ιεράπετρα σε ένα ολόκληρο έτος το 2025 κατέφθασαν στη συγκεκριμένη περιοχή το φετινό φθινόπωρο μέσα σε μία εβδομάδα.

Τα πλοιάρια που φτάνουν το ένα μετά το άλλο στο νησί εξακολουθούν να ξεκινούν από την περιοχή του Τομπρούκ στη Λιβύη. Η αύξηση των ροών συνεχίζεται χωρίς να ανακόπτεται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του κ. Σφακιανάκη, το 2023 έφτασαν στο νησί 790 άτομα και το 2024 έφτασαν 5.100. Το 2025 ο αριθμός ανέβηκε στους 21.000 μετανάστες. Από τις αρχές του 2026 έως σήμερα έχουν φτάσει στην Κρήτη 19.500 άνθρωποι.

Οι εικόνες είναι συχνά ζοφερές. Πριν από έξι μήνες στην Ιεράπετρα κατέπλευσε βάρκα που είχε μισοβυθιστεί, έπειτα από κακοκαιρία τεσσάρων ημερών. Μέσα σε αυτήν βρέθηκαν 17 άνθρωποι νεκροί από ασιτία.

Αναταραχή στο διχασμένο Ηράκλειο για τη νέα δομή

Το νησί παραμένει απροετοίμαστο απέναντι στο μέγεθος του προβλήματος και στις ροές που δέχεται με σταθερό ρυθμό.

Αυτές τις ημέρες ξαναεμφανίζονται ντροπιαστικές εικόνες. Στο Ηράκλειο οι μετανάστες συνωστίζονται στο κτίριο «Παλιό Ψυγείο», στο λιμάνι. Στην Ιεράπετρα οι συνθήκες είναι άθλιες και οι άνθρωποι μένουν χωρίς τα στοιχειώδη, εκτεθειμένοι σε παλιό αμαξοστάσιο του Δήμου. Στις 13 και 14 Οκτωβρίου εκατοντάδες αναζητούσαν εκεί προστασία από την κακοκαιρία. Τις προηγούμενες ημέρες η Κρήτη είχε βρεθεί ξανά σε έντονη κακοκαιρία και οι μετανάστες έμειναν απροφύλακτοι μέσα στη βροχή.

Ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξανδρος Καλοκαιρινός δηλώνει ότι στο Ηράκλειο δεν υπάρχει κατάλληλη δομή και ότι η φιλοξενία είναι αυτοσχέδια. Οι υγειονομικές και ανθρωπιστικές συνθήκες, προσθέτει, είναι ακατάλληλες, άνθρωποι κοιμούνται ακόμη και στον αύλειο χώρο και η κατάσταση δεν είναι ανεκτή.

Χθες, 15 Οκτωβρίου, ψηφίστηκε τροπολογία για νέα δομή μεταναστών στο Ηράκλειο, μέσα σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και άλλες διατάξεις».

Η συζήτηση για τη χωροθέτηση της δομής προσωρινής φιλοξενίας και σταθμού μεταφοράς, ώσπου οι μετανάστες να φύγουν για τις κλειστές δομές της ενδοχώρας, κρατά ενάμιση χρόνο.

Ξεκίνησε από το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί παλιό στρατόπεδο στο Τυμπάκι, πέρασε σε άλλο στρατόπεδο στον δήμο Μίνωα-Πεδιάδας, μεταφέρθηκε στο παλιό ΚΤΕΟ του δήμου Ηρακλείου, ιδιοκτησίας της Περιφέρειας Κρήτης, έπειτα σε χώρο στις Μαλάδες και κατέληξε σε παλιό ελαιοτριβείο στην εγκαταλελειμμένη βιομηχανική ζώνη στις Μοίρες Ηρακλείου. Η πρόταση αυτή συζητείται από την περασμένη άνοιξη, όμως οι αντιρρήσεις της τοπικής κοινωνίας δεν έδωσαν το πράσινο φως για να προχωρήσει.

Πριν από έναν μήνα ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης ζήτησε από την τοπική αυτοδιοίκηση, αν το θέλει, να προτείνει άλλον χώρο, με προθεσμία ενός μήνα. Αντιπρόταση δεν υπήρξε.

Την ίδια στιγμή, η εταιρεία που διαχειρίζεται τον λιμένα Ηρακλείου έχει εκδώσει ασφαλιστικά μέτρα για να σταματήσει η χρήση του «Παλιού Ψυγείου» ως προσωρινού χώρου φιλοξενίας. Ο σχεδιασμός της δομής βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Ο κ. Καλοκαιρινός σχολιάζει ότι ο Δήμος δεν έχει αρμοδιότητα στο θέμα. Και η απόφαση για τη δημιουργία της δομής και η χωροθέτηση ανήκουν στο υπουργείο, ενώ η τοπική αυτοδιοίκηση δεν εμπλέκεται στην ίδρυση δομών. Οι κάτοικοι δυσφορούν, λέει, όμως χρειάζεται να γίνει δομή και σε αυτή την πλευρά του νησιού.

Σε ολόκληρο το νησί αδειοδοτημένη είναι μία δομή, στην Αγιά Χανίων, που λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια. Εκεί καταλήγουν σε μεγάλο βαθμό οι μετανάστες που φτάνουν αυτές τις ημέρες στην Ιεράπετρα.

Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Ιεράπετρας Γιώργος Κουγιουμουτζάκης αναφέρει ότι σήμερα έφυγαν με πούλμαν για την Αγιά δύο ομάδες μεταναστών, 120 και 60 ατόμων αντίστοιχα.

Στο ερώτημα τι φοβούνται οι κάτοικοι του Ηρακλείου για τη νέα δομή, ο κ. Σφακιανάκης απαντά ότι η προσωρινή δομή θα γίνει μόνιμη.

Πολλοί στο νησί θεωρούν ότι τα κυκλώματα των διακινητών θα πιέσουν περισσότερο την κατάσταση αν δημιουργηθεί και δεύτερη δομή. Όπως είπαν χαρακτηριστικά, θα γίνονται περισσότερες μπίζνες και οι διακινητές θέλουν να εδραιώσουν χώρους.

Περισσότερες αφίξεις, λιγότεροι λιμενικοί

Το ότι οι διακινητές βλέπουν την Κρήτη ως βασικό πυλώνα εισόδου μεταναστών στην Ευρώπη φαίνεται από τον μαζικό τρόπο με τον οποίο φτάνουν οι τελευταίοι στο νησί.

Ο κ. Σφακιανάκης περιγράφει ότι τώρα έρχονται με μικρές πνευστές λέμβους, ενώ τα τρία προηγούμενα χρόνια εμφανίζονταν περισσότερο αλιευτικά μεγαλύτερου μεγέθους. Οι μικρές βάρκες έχουν μήκος 7 έως 8 μέτρα και χωρούν από 35 έως 70 άτομα, σε αντίθεση με τα πλοιάρια όπου στοιβάζονταν έως και 500 άτομα.

Οι λιμενικοί στο νησί έχουν πλέον διπλάσιο φόρτο. Η πολιτεία τους έχει ενισχύσει ελάχιστα. Στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Ηρακλείου εργάζονται μόλις 9 άτομα επιπλέον και στην Ιεράπετρα 5. Πρόκειται για προσωπικό που απασχολείται εκ περιτροπής, με αποσπάσεις.

Εδώ, εξηγεί, δεν ισχύει ό,τι στο Ανατολικό Αιγαίο. Οι λιμενικοί φτάνουν να επιχειρούν ακόμη και στα 70 μίλια, ανοιχτά στη θάλασσα, και η κατάσταση είναι επικίνδυνη.

Πέρα από το ότι είναι λίγοι όσοι διαχειρίζονται την κατάσταση, ο κ. Σφακιανάκης λέει ότι δέχονται και τα πυρά ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας. Οι μισοί τους αποκαλούν προδότες και ταξιτζήδες των μεταναστών και οι άλλοι μισοί τους λένε φασίστες που τους πνίγουν.

Στα όριά τους δηλώνουν ότι βρίσκονται και οι αστυνομικοί. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε χθες η Αστυνομική Ένωση Λασιθίου αναφερόταν, μεταξύ άλλων, ότι η Ιεράπετρα και συνολικά το Λασίθι δεν μπορούν να σηκώσουν μόνα τους το βάρος μιας τέτοιας κατάστασης. Η τοπική κοινωνία και οι υπηρεσίες που καλούνται να διαχειριστούν ανάγκες οι οποίες αυξάνονται συνεχώς έχουν φτάσει στα όρια των δυνατοτήτων τους. Η Ένωση καλεί τα συναρμόδια υπουργεία και τους αρμόδιους φορείς να παρέμβουν άμεσα, να αναλάβουν τον αναγκαίο συντονισμό και να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες για την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και την αποσυμφόρηση της περιοχής.

Πρόταση για περιορισμό του ασύλου και κριτική ότι το πρόβλημα μένει κρυμμένο

Η βασική πρόθεση της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του ζητήματος εμφανίζεται να είναι ο μέγιστος δυνατός περιορισμός του δικαιώματος ασύλου.

Στο πρόσφατο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων η Αθήνα επανέφερε την πρότασή της για μηχανισμό που θα της δίνει τη δυνατότητα να αναστέλλει τις διαδικασίες ασύλου.

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, λέει ότι η Ελλάδα προσπαθεί να δημιουργήσει προηγούμενο στο οποίο, εμμέσως πλην σαφώς, το άσυλο θα καταργείται σε έκτακτες περιόδους. Υπενθυμίζει ότι η χώρα ανέστειλε την υποβολή αιτήσεων ασύλου για μετανάστες από τη Βόρεια Αφρική επί τρεις μήνες, από τις 14 Ιουλίου έως τις 14 Οκτωβρίου 2025.

Κατά τον ίδιο, πρόκειται για πρακτική που εφαρμόζουν ανοιχτά χώρες όπως η Δανία και η Πολωνία. Για την Ελλάδα, συνεχίζει, δεν είναι τόσο εύκολο, γιατί είναι μικρότερη χώρα και χώρα υποδοχής. Σε κάθε περίπτωση, η Θέουτα δημιούργησε ευκαιρία για τέτοια αιτήματα και πολιτικές.

Εστιάζοντας στην Κρήτη, ο κ. Παπαγιαννάκης τονίζει ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό στο νησί εδώ και τρία χρόνια. Επί σχεδόν δυόμισι χρόνια, λέει, το κοιτάζαμε και δεν κάναμε τίποτα, ενώ το πρόβλημα κρύβεται σταθερά κάτω από το χαλί.

Τους περισσότερους μήνες του χρόνου η ανάδειξη του προβλήματος μένει εσωστρεφής. Το θέμα ξαναβγαίνει στην επιφάνεια μόνο όταν οι ροές γίνονται ημερήσιες.

Ο κ. Παπαγιαννάκης έχει συγκεκριμένη εξήγηση για το γιατί συμβαίνει αυτό. Η Κρήτη έχει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, παράνομες δραστηριότητες και τουρισμό. Είναι τόπος καταγωγής του πρωθυπουργού και άλλων πολιτικών της κυβέρνησης, αλλά και του αρχηγού της αντιπολίτευσης. Συγκεντρώνει πολλά κρίσιμα στοιχεία για ένα νησί και είναι πολύ σημαντική για το σύστημα σε προεκλογική χρονιά.

Για τους λόγους αυτούς η κυβέρνηση και, σε έναν βαθμό, η αντιπολίτευση δεν επιθυμούν φασαρία γύρω από το πρόβλημα. Όταν έρχεται η ώρα των καθυστερημένων αποφάσεων, ξεσπά αντιπαράθεση στη Βουλή για τα μάτια των Κρητικών.

Ο κ. Κουγιουμουτζάκης, αντιδήμαρχος Ιεράπετρας, ανέφερε ότι έχει τη δέσμευση του υπουργού πως μέχρι την Κυριακή ο χώρος στο αμαξοστάσιο θα έχει αδειάσει. Την ίδια ημέρα αναχωρεί και το πλοίο που έχει ναυλώσει το υπουργείο Μετανάστευσης για τη μεταφορά μεταναστών από την Κρήτη στην κλειστή δομή της Μαλακάσας.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow